Voor de 35.799 niet-werkende werkzoekenden die tegen juli 2026 hun werkloosheidsuitkering verliezen, zijn vandaag ongeveer evenveel openstaande vacatures beschikbaar in Brussel en de Rand. Dat blijkt uit cijfers van Actiris, VDAB en de private actoren op de arbeidsmarkt. Het actieplan van Brussels Minister van Werk om sneller en strenger op te treden, kan volgens UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel niet snel genoeg opgestart worden. Echter schiet het plan op een aantal cruciale punten tekort.

“Het actieplan legt sterk de nadruk op begeleiding en opleiding, maar is te weinig afgestemd op de noden van ondernemers”, zegt Julie Huntz, UNIZO-adviseur Brussel. “Zonder een fundamentele match tussen vraag en aanbod blijven duizenden jobs oningevuld.”

Snelle activering is positief, maar opleidingen blijven te traag

UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel waardeert dat er eindelijk actie wordt ondernomen voor een doeltreffend activeringsbeleid in Brussel. Werkzoekenden krijgen binnen de 15 dagen na inschrijving bij Actiris hun eerste afspraak en een verplichte competentiebalans moet passiviteit tegengaan. “Dat is een stap vooruit,” aldus Huntz, “al blijven opleidingen van twee tot vier jaar in de huidige context gewoon te lang. Werkplekleren, duale trajecten en snelle certificering zijn volgens UNIZO de (beste) oplossing om mensen sneller inzetbaar te maken. De invoering van modulaire opleidingen moet breed uitgerold worden.”

Bedrijven bieden oplossingen

Volgens UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel sluit het opleidingsaanbod onvoldoende aan op de reële noden van bedrijven. “De lijst van knelpuntberoepen waarop Actiris zich baseert, is te statisch. Het aanbod van Bruxelles Formation moet beter en structureel afgestemd worden op de signalen uit het bedrijfsleven, zodat opleidingen meebewegen met de arbeidsmarkt”, benadrukt Huntz.

Daarnaast hekelt UNIZO de eenzijdige focus op Brussel. “In de rand rond Brussel staan duizenden vacatures open, vaak in sectoren waar Brusselse werkzoekenden perfect inzetbaar zijn. Dat een structureel partnerschap met VDAB in het actieplan ontbreekt, is onbegrijpelijk.”

Plan moet concreter en werkbaarder

UNIZO wijst er voorts op dat het actieplan weinig duidelijke doelstellingen of evaluatiecriteria bevat. “Zonder KPI’s, namelijk over uitstroom naar duurzame jobs, wordt het bijzonder moeilijk om de effectiviteit te meten en bij te sturen”, zegt Julie Huntz.

Ook de budgettaire kant blijft onderbelicht. “Minister Clerfayt raamt de kostprijs per opleidingsplaats op 4.000 euro, maar zonder duidelijkheid over de financiering en personeelsimpact bij de dienstverleners dreigt dit plan te botsen op praktische beperkingen. De budgettaire situatie van het gewest en haar administraties biedt immers weinig ruimte. We moeten durven uitspreken dat er structurele veranderingen nodig zijn binnen Actiris en Bruxelles Formation. Alleen is er geen kapitein met mandaat aan boord om het schip te sturen (nl, directie van Actiris blijft onbenoemd door politieke conflicten).

Erkenning van positieve klemtonen

UNIZO erkent dat de verplichte competentiebalans, de snellere activering en de introductie van modulaire opleidingen stappen in de juiste richting zijn. “Een goed begin, maar onvoldoende om de Brusselse arbeidsmarkt structureel sterker te maken”, aldus Huntz.

Tegen juli 2026 zullen zo’n 35.799 Brusselaars hun werkloosheidsuitkering verliezen naar aanleiding van de federale hervorming. UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel roept op om dit momentum aan te grijpen voor een grondige hervorming van Actiris. “Alleen door structurele wijzigingen kan het agentschap duurzaam inspelen op de noden van de arbeidsmarkt. Zowel voor werkzoekenden als werkgevers.”

Julie Huntz
Studiedienstexpert - Brussels Gewest