Zelfstandigen zonder personeel ('zzp’ers') zijn over het algemeen zeer tevreden over hun job en vertonen minder werkbaarheidsproblemen dan zelfstandigen met personeel. Dat blijkt uit de recentste werkbaarheidsmeting van de SERV. Toch blijven werkstress en de werk-privébalans belangrijke aandachtspunten. UNIZO roept op tot een snelle uitwerking van beleidsmaatregelen om zelfstandigen beter te ondersteunen. 

Hoge werktevredenheid, maar ook uitdagingen

De werkbaarheidsmeting van de SERV toont aan dat 57,1% van de zelfstandigen zonder personeel hun werk als “werkbaar” beschouwt, dat wil zeggen dat ze geen klachten hebben over stress, motivatie, leermogelijkheden of de balans tussen werk en privé. Deze groep zelfstandigen vertoont minder symptomen van burn-out en ervaart minder werk-privéconflicten dan zelfstandigen met personeel. Toch werkt 37% van de zzp’ers meer dan 50 uur per week, wat het risico op werkstress aanzienlijk verhoogt. De balans tussen werk en privé blijft hierdoor een grote uitdaging. 24,4% van de zzp’ers worstelt met die combinatie, een percentage dat dubbel zo hoog is als bij werknemers (12,9%) die moeite hebben met het combineren van werk en privé. 

“Drie kwart van de zzp’ers geeft aan dat ze tevreden zijn over hun keuze voor het zelfstandig ondernemerschap. Maar er is een mogelijke valkuil: ze kunnen zich verliezen in hun werk. Daarom pleiten we voor ondersteunende maatregelen voor deze groep”, zegt Eline De Rycke, sociaal adviseur bij UNIZO 

Weg met administratieve rompslomp 

Om de werk-privébalans van ondernemers te verbeteren, moet in de eerste plaats het administratieve proces worden vereenvoudigd. Zelfstandigen besteden momenteel te veel tijd en geld aan papierwerk dat bij hun ondernemerschap komt kijken. Ook bij ziekte is het van belang om de administratieve last te verlichten. “Zelfstandigen zouden zich bij ziekte moeten kunnen richten op hun herstel, in plaats van zich bezig te houden met formaliteiten. Daarom is een vereenvoudigd en geautomatiseerd systeem noodzakelijk,” aldus Eline De Rycke.

UNIZO pleit eveneens voor een proportioneel systeem van ziekte-uitkeringen, vergelijkbaar met dat van werknemers, in plaats van de huidige forfaitaire regeling. Dit zou zorgen voor een eerlijker en meer ondersteunend vangnet, waardoor zelfstandigen zich minder financieel bedreigd voelen bij ziekte. 

Daarnaast vraagt de ondernemersorganisatie de invoering van een gezondheidsbudget als preventieve maatregel, zoals voorzien in het regeerakkoord. Dit budget, verstrekt door de sociale zekerheid, geeft zelfstandigen de mogelijkheid om te investeren in preventie en welzijn gedurende hun loopbaan. Hiermee kunnen ze tijdig gespecialiseerde hulp inschakelen om problemen zoals werkdruk of emotionele belasting aan te pakken, om langdurige uitval te voorkomen. 

Tot slot benadrukt UNIZO het belang van meer flexibele kinderopvang, ook buiten de reguliere werkuren. Dit is vooral belangrijk voor zelfstandigen met onregelmatige werktijden en jonge kinderen, een groep die momenteel zeer veel uitdagingen ervaart op dit gebied.