Juridische geschillen

Ondernemers zijn verplicht om facturen waar ze het niet mee eens zijn, te protesteren. Zonder protest gaat de wet er van uit dat de factuur aanvaard is. 

Welke termijn heb je om facturen te protesteren?

Hypothese 1: er zijn geen factuurvoorwaarden die een (verval)termijn voor het protest voorschrijven

Je moet de factuur dan binnen een korte termijn protesteren. "Kort" wil zeggen: binnen de termijn die daartoe redelijkerwijze nodig is, gelet op de aard van de overeenkomst en de complexiteit van de gegevens van de factuur. Het zal de rechtbank zijn die, ingeval van betwisting, achteraf zal gaan oordelen of de termijn in een bepaalde concrete situatie al dan niet voldoende kort was.

Hypothese 2: in de factuurvoorwaarden staat een vervaltermijn

De algemene voorwaarden kunnen een regeling bepalen over hoe de factuur geprotesteerd moet worden en binnen welke termijn. Zo'n bepalingen zijn in principe geldig. Het protest moet in die gevallen dan ook gebeuren binnen de termijn voorzien in die algemene voorwaarden van de uitschrijver van de factuur. 

De overeengekomen termijn mag echter geen onmogelijke voorwaarde zijn. Wanneer je bijvoorbeeld een ingewikkelde machine gekocht hebt, en je maar twee dagen de tijd hebt om een factuur te protesteren, zal zo'n clausule in principe niet geldig zijn. 

Wanneer begint de termijn voor een eventueel protest te lopen?

De termijn om te protesteren loopt vanaf de levering of het tijdstip van de ontvangst van de factuur, niet vanaf de datum waarop ze werd opgesteld of waarop ze werd verzonden. Wanneer factuurvoorwaarden spreken over een protest vanaf de verzending, zal dit dikwijls uitgelegd worden als dat de termijn aanvangt vanaf de ontvangst van de factuur.

Uiteraard kan hier discussie ontstaan over de vraag te weten of de factuur al dan niet werd verzonden. Ingeval van discussie is het aan de verzender van de factuur om te bewijzen dat de factuur opgesteld en verzonden werd. Gezien het niet doenbaar is alle facturen aangetekend te versturen zal het bewijs onrechtstreeks moeten geleverd worden, bijvoorbeeld door briefwisseling, faxen of e-mails waarin naar de factuur verwezen wordt, het uitgaand facturenboek van de verzender of het inkomend facturenboek van de bestemmeling van de factuur.

De wet vereist dat de consument bij elke aankoop steeds op duidelijke en ondubbelzinnige wijze geïnformeerd wordt over de totale prijs. Een ondubbelzinnige prijsaanduiding levert geen probleem op voor de meeste courante standaardgoederen of standaarddiensten.

Dit is anders bij  niet-standaarddiensten, de zogenaamde niet-homogene diensten, zoals bijvoorbeeld aannemingswerken, herstellingen,… Daar is vaak verdere analyse of onderzoek nodig om de kostprijs te kunnen bepalen van de gevraagde dienstverstrekking.

De wet legt daarom een verplichting op om een bestek op te maken t.a.v.  de consument als die daarom vraagt en u als onderneming bereid bent de dienst te verlenen, in geval het gaat om niet-homogene diensten (niet-standaard diensten die meestal maatwerk zijn) die in hoofdzaak niet intellectueel zijn van aard (maar eerder materieel).

Dit bestek moet in elk geval de volgende gegevens vermelden:

1. de naam of benaming, het adres en in voorkomend geval het ondernemingsnummer;
2. de datum en het volgnummer van die bon;
3. een beschrijving die een zekere identificatie van het goed of de dienst mogelijk maakt;
4. de eenheidsprijs, de hoeveelheid en de totale prijs;
5. het bedrag van het betaalde voorschot;
6. het saldo;
7. de datum of termijn van de levering van het goed of van het verlenen van de dienst;
8. de handtekening van de onderneming.

Weet dat...

... een bestek of offerte geen vodje papier is! U bent hierdoor dus wel gebonden als de klant ingaat op uw bestek. U zal dan nadien moeten factureren overeenkomstig de prijsberekening of vastgestelde parameters voor de prijsberekening zoals bepaald in het bestek.

Uw aannemer beloofde u mondeling dat de aannemingswerken 1 dag zouden duurden. De werken duurden echter langer, waardoor u uw zaak niet tijdig kon openen. Kan u een compensatie eisen.

Juridisch gezien kan u inderdaad een schadevergoeding eisen. Een afspraak is afdwingbaar zodra er wilsovereenstemming is tussen beide partijen. Dit wil zeggen dat u de tegenpartij tot nakoming van de overeenkomst kan dwingen zodra er op een bepaald moment overeenstemming was tussen de prestaties van beide partijen. Als er overeengekomen is dat de aannemer de werken op een dag tijd zou uitvoeren en dat gebeurt niet, dan is dat een fout van de aannemer.

Het struikelblok is zo’n gevallen is vaak het bewijs. Als de afspraak mondeling gemaakt is, dan zal u wellicht niet kunnen aantonen dat dit inderdaad was afgesproken.

Men onderscheidt twee verschillende situaties wat betreft het bewijsrecht.

1. De eerste situatie is die waarin één van de partijen een niet-handelaar is: in dit geval is het bewijs niet vrij, maar dienen bepaalde regels gevolgd te worden.
2. De tweede situatie is wanneer het gaat om een geschil tussen twee handelaars (B2B): De wet bepaalt dat in dit geval het bewijs om het even welke vorm kan aannemen, waardoor een bewijs via mondelinge getuigenis mogelijk is. Een mondelinge getuigenis heeft echter weinig bewijswaarde, want als de aannemer het tegenovergestelde beweert, zal het uitdraaien op een situatie van woord tegen woord en dat zal uiteindelijk geen effect hebben

Een geschil opstarten moet u goed afwegen, aangezien het u heel wat geld zal kosten. Bovendien is er geen enkele garantie dat het geschil in uw voordeel zal beslecht worden. Het is vaak aangewezen te proberen een minnelijke schikking met de aannemer te bekomen.

U bent op uw huidige locatie reeds vele jaren actief in de verkoop van merkproducten. Onlangs hoorde u dat er plannen zijn voor een de opening van een zaak op nog geen 100 meter van u. Kan dat zomaar? Kan u daar iets tegen doen? 

In principe geldt er een vrij verkeer van vestiging. Dat wil dus zeggen dat mits naleving van de regelgeving inzake ruimtelijke ordening, met de vereiste Omgevingsvergunning iedereen zijn zaak kan openen waar hij dit wenst, zelfs al gaat het om de verkoop van gelijkaardige merkproducten.

Het is wel mogelijk dat u van de merkverdeler een exclusiviteit hebt verkregen. Check dat dus zeker in uw contract als u een specifieke overeenkomst heeft met de verdeler. Als dat het geval is, dan zal u zich in de eerste plaats naar uw verdeler moeten richten, aangezien deze de verkregen exclusiviteit niet verleent. Deze verdeler zal dan desgevallend moeten optreden tegen het onrechtmatig verdelen van zijn merkproducten tegen de nieuwe verkoper die zich wil vestigen. Indien er geen soortgelijke exclusiviteit is, zal u zich niet tegen de komst kunnen verzetten. In dat geval is het zaak uw vestiging commercieel goed in de kijker te zetten. Uw verworven marktpositie en klantenportefeuille geeft u hierbij een nuttige voorsprong. 

Een handelaar die schade ondervindt of dreigt schade te ondervinden door een oneerlijke handelspraktijk van een andere verkoper, kan (tegelijkertijd) drie procedures instellen:

1.    Klachten

Klachten kunnen ingediend worden bij de controledienst van de Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand, Energie: nl. bij de economische inspectie.

U kan uw klacht hier online indienen.

In geval van vaststelling van overtreding kan deze dienst ofwel de overtreding doorsturen naar het parket voor een eventuele gerechtelijke afhandeling van de overtreding ofwel een voorstel tot minnelijke schikking voorstellen aan de overtreder (door middel van een geldboete).

2.    Schadevergoeding vragen 

Een handelaar die schade leidt door een overtreding van de wet, kan schadevergoeding bekomen. De ondernemer moet dan de overtreding bewijzen, zijn schade aantonen en bewijzen dat de schade veroorzaakt werd door de wetsovertreding. De bevoegde rechtbank is de Ondernemingsrechtbank.

3.    Stopzetting van de verkoop eisen 

Elke handelaar kan de onmiddellijke stopzetting eisen van een onwettige verkoopactie. De vordering wordt ingediend bij de Voorzitter van de Ondernemingsrechtbank. De procedure verloopt op de wijze van het kortgeding zodat zeer vlug (zelfs binnen 1 of 2 dagen) een uitspraak kan bekomen worden. De voorzitter van de rechtbank kan als bijkomend drukkingsmiddel een dwangsom opleggen. Een dwangsom houdt in dat de veroordeelde een geldsom moet betalen aan de partij die de veroordeling heeft verkregen, indien de veroordeelde de praktijk zou verderzetten.

Opmerking: Ook beroepsverenigingen en consumentenverenigingen kunnen een vordering tot staking inleiden tegen een handelaar wanneer een inbreuk op de wet wordt vastgesteld.