De Septemberverklaring (en Vlaams begrotingsakkoord) ontcijferd voor ondernemers

OPGELET: Zowel de Vlaamse Regering als het Vlaams Parlement moeten alle hieronder besproken voorstellen nog goedkeuren, dus wijzigingen zijn mogelijk. 

• Erfbelasting - Er komt voorlopig geen grote hervorming van de erfbelasting. In een eerste fase (in 2026) zal de Vlaamse Regering enkel de erfbelasting verlichten voor kinderloze singles en de langstlevende partner.
   
• Familiebedrijven - In het Vlaams Gewest bestaat een fiscaal gunstregime voor de overdracht van familiale ondernemingen en vennootschappen. Als bepaalde voorwaarden voldaan zijn, geldt een 0%-tarief in de schenkbelasting en een verlaagd tarief in de erfbelasting (3% of 7%). 
  In uitvoering van het regeerakkoord, wordt het gunstregime hervormd voor familiale vennootschappen. Aan de regels voor familiale ondernemingen (eenmanszaken) wijzigt niets. De kern van de voorgestelde hervorming is de uitsluiting van residentieel onroerend goed (dus onroerend goed hoofdzakelijk tot bewoning aangewend of bestemd) en bouwgronden. Om die uitsluiting te “vertalen”, moeten de verkoopwaarde van de aandelen en het gedeelte daarvan dat uit het gunstregime valt (dus het onderdeel in die waarde dat het residentieel onroerend goed weerspiegelt) worden bepaald in een verslag. Dit verslag moet worden opgemaakt door een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant. Dit moet gebeuren voorafgaand aan de schenking en de belastingplichtige moet het verslag binnen 7 dagen na de registratie van de schenkingsakte aan VLABEL bezorgen. Bij een overlijden moet het verslag worden toegevoegd aan de aangifte van de nalatenschap. 
  De nieuwe regels zouden gelden vanaf 1 januari 2026. Meer informatie vind je in dit adviesitem.
   
• Verruimd inkomensbegrip - Voor de toekenning van bepaalde sociale voordelen, zoals studietoelagen en een verminderd tarief voor kinderopvang, zal gebruik worden gemaakt van een ruimer inkomensbegrip. Dat wil zeggen dat men niet puur meer naar het inkomen uit arbeid kijkt, maar een bredere waaier aan inkomsten in rekening brengt, zoals dividenden. De regering heeft ervoor gekozen om dit in te vullen via een verklaring op eer. Aanvragers van dergelijke voordelen zullen voortaan zo’n verklaring moeten ondertekenen. UNIZO heeft echter nog veel vragen over de concrete uitwerking van deze maatregel. We zijn alvast tevreden dat er geen vermogenskadaster wordt ingevoerd, wat een rechtstreekse aanval zou zijn op ondernemers met een vennootschap. De keuze voor een verklaring op eer bij het toekennen van bepaalde sociale voordelen is, in het licht van de beleidsdoelstellingen, in zekere mate begrijpelijk.
   
• Registratierechten - Het verlaagd tarief voor de aankoop van de enige eigen woning van 2% wordt verstrengd. De koper zal onder meer verplicht worden om gedurende een ononderbroken periode van minstens één jaar in de woning ingeschreven te zijn. De nieuwe regels zullen gelden voor verkoopovereenkomsten (compromis) gesloten vanaf 01/01/2026.
   
• Fiscale regularisatie - In samenhang met de nieuwe regularisatie op federaal niveau, komt er een nieuwe mogelijkheid tot regularisatie voor de Vlaamse erf- en registratiebelastingen. Deze zal gelden voor inbreuken begaan voor 01/07/2025. De nieuwe regularisatieronde is een tijdelijke maatregel, regularisatieaangifte kunnen worden ingediend t.e.m. 31/12/2029
   
• Jaarlijkse verkeersbelasting en BIV - Vanaf 1 januari 2026 vervalt de vrijstelling van jaarlijkse verkeersbelasting en belasting op de inverkeerstelling (BIV) voor voertuigen die uitsluitend elektrisch of op waterstof rijden en die vanaf dan worden ingeschreven. Voor deze voertuigen wordt zowel de jaarlijkse verkeersbelasting als de BIV berekend volgens de bestaande tabellen, net zoals bij andere wagens, met als bijzonderheid dat bij verschil tussen het bedrag op basis van fiscale pk en kW het laagste bedrag geldt. Enkel voertuigen die vóór 2026 zijn ingeschreven, behouden hun vrijstelling zolang ze niet worden uitgeschreven of van eigenaar wisselen.

• Kilometerheffing - Net zoals bij vorige begrotingsrondes wordt opnieuw een verhoging van de kilometerheffing voor vrachtwagens doorgevoerd. Vanaf 1 juli 2026 wordt een extra CO₂-heffing toegevoegd aan de bestaande kilometerheffing. Hierdoor zal het tarief niet alleen afhangen van de gewichtsklasse en euronorm van het voertuig, maar ook van de CO₂-emissieklasse. De jaarlijkse indexering van de tarieven verschuift bovendien naar 1 januari, met de eerstvolgende indexering in 2027. Ook worden voertuigeigenaars verplicht om het bewijs van de CO₂-emissieklasse te kunnen voorleggen. Deze wijzigingen zijn vastgelegd in het programmadecreet bij de begroting 2026 en kunnen een impact hebben op de praktische toepassing en de kosten van de kilometerheffing.

Er wordt 100 miljoen euro geïnvesteerd in kinderopvang, maar dit werd al eerder aangekondigd. UNIZO kijkt uit naar concrete maatregelen om de sector te ondersteunen. Voor UNIZO is het belangrijk dat er, naast extra plaatsen, ook voldoende aandacht en (financiële) ondersteuning gaat naar de zelfstandige, kleinschalige opvanginitiatieven.    

Daarnaast wordt de schoolbonus afgeschaft. Deze jaarlijkse toelage, die deel uitmaakt van het Groeipakket, was bedoeld om gezinnen te ondersteunen bij de start van het schooljaar. Afhankelijk van de leeftijd van het kind ging het om een bedrag tussen 23 en 70 euro op jaarbasis. 

Tot slot wordt ook de zorgpremie die elke Vlaming aan de zorgkas betaalt, verhoogd: van 65 euro naar 100 euro per jaar. 

De Vlaamse Regering heeft er, net zoals met het regeerakkoord, voor gekozen om opnieuw grondig te besparen op de beleidsvelden werk en economie. Het gaat concreet over volgende zaken:

• Schrapping van de sectorale RSZ-korting kunstenaars vanaf 01/04/2026. 
   
• Schrapping van de transitiepremie (premie die je kon aanvragen wanneer je als werkzoekende de overstap maakte naar het zelfstandig ondernemerschap) vanaf 01/01/2026.
   
• Verhoging plafond retributie voor arbeidskaarten en arbeidsvergunningen in het kader van aanvragen gecombineerde vergunning van 200 naar 250 EUR vanaf 01/01/2026.
   
• De hinderpremie van 2000 euro wordt afgeschaft vanaf 01/01/2026. Enkel de sluitingspremie wordt behouden. Ondernemers die met zware hinder te maken hebben kunnen vanaf de 8e dag van sluiting een premie van 80 euro per dag ontvangen. 
   
• Schrapping van de KMO-groeisubsidie. Concreet zullen geen oproepen meer gelanceerd worden door VLAIO.
   
• Besparing in de KMO-portefeuille. Het luik advies, op cyberveiligheid na, zal stoppen vanaf 01/01/2026.

De jobbonus blijft spijtig genoeg voorlopig bestaan.