Wat zijn de actiemogelijkheden van de belastingcontroleurs?

Laatste aanpassing: 
08/03/2020

Bewijsmiddelen

Het is voor de fiscus niet altijd gemakkelijk om exacte bewijzen voor handen te hebben. De administratie mag daarom alle door het algemeen recht toegelaten bewijsmiddelen aanvoeren om het bestaan en het bedrag van de belastingschuld aan te tonen. Zo kan de fiscus gebruik maken van het zogenaamde feitelijke vermoeden als hij uit het bestaan van gekende gegevens ongekende gegevens afleidt door een logische redenering.

Voorbeeld
Uit de verkoop van een onroerend goed voor 150.000 euro, kan de fiscus b.v. afleiden dat dit geld rentegevend belegd is. De fiscus vermoedt dus belastbare roerende inkomsten. De rechters vinden zo'n redenering vaak een stap te ver. En uiteraard kan u steeds bewijzen dat u dat geld thuis onproductief bewaard heeft in afwachting van een aankoop die niet is doorgegaan.

De administratie kan ook gebruik maken van de specifieke bewijsmiddelen die in de fiscale wet worden uitgewerkt. Als de boekhouding grote leemtes vertoont en dus niet controleerbaar en bewijskrachtig is, kan de administratie de winst of baten van een ondernemer ramen. Dit doet ze op basis van de vergelijking met gelijkaardige belastingplichtigen. Probeer de "vergelijkingsmethode" met sectorgenoten te vermijden door een eenduidige en bewijskrachtige boekhouding te voeren. Bent u handelaar, dan maakt u best nauwkeurige facturen op. Als beoefenaar van een vrij beroep houdt u een voldoende gedetailleerd dagontvangstenboek bij. Wenst de fiscus toch te vergelijken, dan vraagt u best raad aan een belastingexpert. Bent u in het bezit van publieke sectorgegevens, dan kan u die gebruiken om aan te tonen dat de winsten die de andere belastingplichtigen hebben aangegeven niet normaal zijn.

Tekenen en indiciën is een ander wettelijk vermoeden waarvan de fiscus vaak gebruik maakt. De belastbare grondslag wordt hierbij geraamd op basis van tekenen en indiciën waaruit een hogere welstand blijkt dan uit de aangegeven inkomsten. Hierbij gaat de fiscus ervan uit dat uw uitgaven gebeuren met uw belastbare inkomsten van datzelfde jaar.

Voorbeeld
Eind 2015 koopt u een wagen van 30.000 euro, terwijl u dat jaar slechts belastbare inkomsten aangeeft ten belope van 15.000 euro. De fiscus zal zich afvragen met welk geld die wagen gekocht werd en ervan uitgaan dat u méér verdiende dan 15.000 euro.

De fiscus hoeft bij tekenen en indiciën niet eerst te bewijzen dat u een onjuist bedrag heeft aangegeven. Het vermoeden is gelukkig weerlegbaar, zodat u het tegenbewijs kan leveren door aan te tonen dat extra-uitgaven afkomstig zijn van niet-belastbare inkomsten (meerwaarden op aandelen gerealiseerd binnen het normaal beheer van het privé-vermogen, geleend geld, …). Of dat ze komen van reeds belaste inkomsten of van inkomsten uit een ander jaar dan het gecontroleerde jaar.

Bij de verkoop van aandelen of obligaties, bewaart u best uw borderellen op naam. Zo kan u deze steeds bewijskrachtig voorleggen aan de fiscus wanneer deze een levensstijl meent te ontdekken die niet overeenkomt met uw aangegeven inkomsten.

Uitwisselen van gegevens met het buitenland

Zowel het Wetboek Inkomstenbelastingen als het BTW-Wetboek voorzien dat de Belgische administratie met de belastingbesturen van de andere lidstaten van de Europese Unie inlichtingen mag uitwisselen. Deze inlichtingen kunnen van nut zijn voor de vaststelling van het inkomen, het vermogen en de BTW binnen de Unie. Van de verkregen inlichtingen wordt op dezelfde wijze gebruik gemaakt als de rechtstreeks, ten eigen behoeve ingezamelde inlichtingen. Dergelijke gegevensuitwisseling dient wel volgens een strikt bepaalde procedure te verlopen (via de Centrale Administratie, dus geen rechtstreekse gegevensuitwisseling tussen een lokaal belastingkantoor in Zolder en een lokaal kantoor in Saint-Tropez).

De fiscus maakt de laatste jaren meer van deze mogelijkheden gebruik. Denk maar aan de talrijke villa’s in Frankrijk die plots in grote getallen zichtbaar zijn geworden voor de Belgische fiscus.

Intern uitwisselen van gegevens

Alle inlichtingen en stukken die door een fiscale ambtenaar in de uitoefening van zijn functie werden bekomen of ontdekt, kunnen door de staat worden ingeroepen voor het opsporen van de verschuldigde belasting. Elke fiscale ambtenaar kan bovendien inlichtingen nemen die de juiste heffing van andere belastingen kan verzekeren.

Alle inlichtingen die bekomen werden door een bepaalde fiscale administratie behoren tot het gemeenschappelijk patrimonium van de fiscale administratie in het algemeen. Bovendien mogen de controles inzake inkomstenbelasting door ambtenaren van andere fiscale administraties ( b.v. de douaneambtenaren) worden verricht.

Beschouwing en algemene aanbeveling

Uiteraard kan de fiscus niet ongelimiteerd alles controleren en bevragen. Ook de controlerende ambtenaren zijn gebonden aan bepaalde grenzen als zij mondelinge of schriftelijke vragen stellen en inlichtingen inwinnen bij derden. In principe mag de fiscus deze grenzen niet overschrijden. Doet hij dit toch, dan kan u de schending van uw privé-leven, de beginselen van behoorlijk bestuur, het beroepsgeheim of de fiscale verjaringstermijnen inroepen.

Uiteraard maakt u best duidelijk dat u weet wat uw rechten zijn.

  • U durft te weigeren als de inspecteurs te ver gaan.
  • Indien er zich onregelmatigheden voordoen, dan contacteert u best onmiddellijk uw advocaat of boekhouder / accountant. Die kan pogen het probleem in der minne op te lossen.
  • Aarzel tevens niet om de juridische cel bij de administratie of een hiërarchische overste van de onderzoekende ambtenaar te contacteren.
  • Bij een beginnend conflict met de fiscus kan u ook terecht bij de federale ombudsman of de Fiscaal bemiddelaar.

 

Meer over: Belastingen, Fiscale controle

Op zoek naar meer ondernemersinfo?

UNIZO ondernemerslijn - 0800 20 750Voor andere nuttige ondernemersinfo
raadpleeg hier het UNIZO Kennisnet:
geef je zoekterm in of zoek per thema
of trefwoord in onze databank.

Of contacteer UNIZO Ondernemerslijn voor
een persoonlijk eerstelijns advies of een
nuttig contact.

Ons adviesteam staat voor je klaar!