Welkom in het land van het rode en zwarte goud!
Azerbeidzjan, de verrassende poort naar Azië
Wie Azerbeidzjan hoort, komt vaak niet verder dan een vage herinnering aan het Eurovisiesongfestival. Nochtans heeft ‘the land of fire’ veel meer te bieden dan catchy liedjes. Het olierijke land wint de laatste jaren vooral binnen economische regionen aan populariteit. Door het huidige geopolitieke klimaat geldt het als een van de weinige veilige en stabiele poorten naar Azië. Daarom trok onze man naar Azerbeidzjan om een blik te werpen op het lokale ondernemerschap en de internationale mogelijkheden.
Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, krijgt wereldwijd steeds meer aanzien. Er wordt vaak naar verwezen als ‘het nieuwe Dubai’, met al haar high-end wolkenkrabbers. Ook de restanten van het jaarlijkse Formule 1-evenement dat in de oude stad neerstrijkt bewijzen dat. Maar het zijn vooral de buitenwijken die volledig in nieuwe staat verkeren, met respect voor de lokale geschiedenis, die wijzen op de inhaalbeweging waarmee Azerbeidzjan bezig is. In een van de kolossale panden vinden we de winkel van Mushvig Huseynov. Met AZSAFFRON verkoopt hij luxeproducten die allemaal voortkomen uit het product dat al generaties lang door zijn eigen familie wordt geteeld: saffraan. “Sinds 1959 verkopen we allerlei zaken waarvan het zaadje letterlijk op onze eigen plantages geplant wordt. Wat begon met de oogst en verkoop van de specerij, groeide uit tot een breed aanbod. En jawel: ook ik sta nog jaarlijks met mijn kinderen op de plantages om de saffraankrokussen de nodige zorg toe te dienen. Dat moet gewoon, als ode aan mijn grootvader die hiermee begon.”
Kwaliteit vs. kwantiteit
Mushvig ontvangt ons op typisch Azerbeidzjaanse gastvrije wijze, met thee en gebak. Beiden bevatten een toets van saffraan. Het doet ons meteen terug in België vertoeven, de link met rijstpap wordt gelegd. “We krijgen veel klanten uit Europa die bij ons willen inkopen. We wisten niet dat saffraan ook daar gebruikt wordt voor culinaire doeleinden. Al heeft het heel wat andere functies, daar proberen we over de grenzen heen mee uit te pakken.” Hij toont ons de mogelijkheden van ‘het rode goud’: “We gebruiken het effectief als smaakmaker, zelfs in onze parfums. Maar het heeft ook een voedende, bijna medische functie. Daarom bracht ik samen met mijn dochter enkele cosmeticaproducten op de markt. Historisch gezien diende saffraan zelfs als kleurstof bij het bewerken van stoffen. Die mooie traditie zetten we nu voort met onze eigen sjaals. Dit is een prachtig voorbeeld van duurzaamheid.” Het is ongelooflijk hoe een prachtige paarse krokus na jarenlange zorg via gedetailleerde procedures slechts enkele kleine rode stampers aflevert die vervolgens multifunctioneel worden ingezet. “We zijn ons heel bewust dat het een luxeproduct is, maar net daarom past het zo goed bij ons land.”
Hiermee doelt Mushvig op traditionele producten of typische grondstoffen uit de regio. Want Azerbeidzjan beschikt niet alleen over een grote saffraanhandel, het staat vooral gekend voor haar olieproductie. “We lachen altijd dat we eigenaar zijn van het rode en zwarte goud, beide kwaliteitsproducten, om niet te zeggen luxe. Daarom zetten bijna alle lokale ondernemers in op de kwaliteit van hun producten. We moeten gewoon durven benoemen dat we maar een kleine speler zijn op dit wereldtoneel. We zullen nooit kunnen meedingen met de grote aantallen, de kwantiteit. Samen met onze overheid gaan we hierdoor voor de betrouwbaarheid en kwaliteit. Daar kunnen we nog wel het verschil maken. Als ondernemer moet je zoiets onder ogen durven zien.” Mushvig verwijst naar de overheid, die zet inderdaad in op de internationalisering van lokale ondernemers aan de hand van beurzen en het betalen van reis- en onkosten. “Kijk, in de huidige situatie merken we dat we onze plek kunnen innemen. We fungeren als kruispunt tussen verschillende continenten. Maar we zijn ook nog één van de weinigen die met alle partijen rond de tafel durft zitten, dat is eerder zeldzaam geworden.”
Klimaatverandering
Daarmee wordt de olifant in de kamer aangeraakt. Want voor veel Europeanen zijn thema’s zoals Rusland en Iran taboe geworden. Maar niet in Azerbeidzjan, dat op de wereldkaart geplet zit tussen de twee grootmachten. “We proberen ons niet bezig te houden met politiek of sancties, dat kunnen we ook niet door onze ligging. Dus ja, ik zit op maandbasis samen met heel wat nationaliteiten. Iran, Rusland, Saoedi-Arabië en Israël, we hebben handelsrelaties met iedereen. Maar ook heel wat Europese en Afrikaanse landen behoren tot ons klantenbestand. En heel eerlijk, waarom ook niet? Handel drijven en ondernemen is een professionele aangelegenheid, over de rest hoef ik niet te oordelen.” Die gedachte voelt logisch maar tegelijkertijd ook controversieel aan, maar Mushvig is duidelijk: “Onze producten werden met alle zorg vervaardigd, daarbovenop gaat het over ons eigen stukje familiegeschiedenis. Ik ben trots op ons product, en dat wil ik met iedereen delen, ongeacht afkomst of nationaliteit. Dat zou de ingesteldheid van elke ondernemer moeten zijn.”
Al is ondernemen in Azerbeidzjan niet altijd rozengeur en maneschijn, integendeel. “De klimaatverandering heeft een grote impact op onze regio. Specifiek voor onze business kan dat een ramp zijn. Het ene jaar is het te nat, het andere te droog of te heet. Als je weet dat een saffraankrokus pas na twee jaar de beste stampers aflevert en niet langer dan vijf jaar mee kan… Dit heeft grote gevolgen. Ons land draait ook op olie, die fossiele brandstof is helaas niet eindeloos beschikbaar. Je merkt dus dat Azerbeidzjaanse ondernemers steeds meer inzetten op hoogtechnologische sectoren, omdat deze mogelijke oplossingen voor onze problemen bieden. Daarvoor wordt heel erg over de grenzen gekeken, er zit heel wat knowhow in onder andere Europa.”
Mushvig besluit met zijn liefde voor Azerbeidzjan en de wereld. “Het is belangrijk om trots te zijn op waar je vandaan komt en de lokale gebruiken of producten, die moet je gewoon wereldkundig maken. Het is net mooi om in een internationale omgeving jouw land te vertegenwoordigen en aan te prijzen. En geef gerust toe dat je land, in dit geval Azerbeidzjan, niet alles heeft of kan. Maar hé, benoem dan vooral wat je wel te bieden hebt. ‘Wij hebben saffraan en we hebben olie!’ Met zo’n boodschap nodig je mensen uit om langs te komen, wek je interesse. Daaruit kan heel wat nieuws groeien zonder ooit jouw eigen verhaal te moeten verloochenen. Met die gedachte heeft mijn grootvader AZSAFFRON trouwens opgericht. Het is dan ook een eer om zijn levenswerk internationaal te mogen verderzetten. Op onze saffraan, op Azerbeidzjan!”
“Bekijk Azerbeidzjan als een toegangspoort voor Azië.”
Peter Verplancken is Vlaams Economisch Vertegenwoordiger bij Flanders Investment & Trade (FIT) in Istanboel. Het kantoor ondersteunt Vlaamse bedrijven die zaken willen doen in de wijde regio, onder andere in Azerbeidjzan. Maar FIT begeleidt ook lokale bedrijven die interesse tonen in Vlaanderen.
“Azerbeidzjan heeft een interessante maar eerder atypische economie. Olie en gas waren en blijven belangrijk, maar de overheid investeert al jaren in de diversifiëring van de economie. Hernieuwbare energie, transport en haventechnologie, agrofood en food processing en industriële technologie – het zijn enkele sectoren in Azerbeidzjan die een interessant perspectief kunnen bieden voor Vlaamse ondernemers. Let wel: het land biedt geen markt voor elk Vlaams bedrijf, maar voor het juiste bedrijf kan het heel wat betekenen.”
“Het land heeft een interessante ligging, zeker in deze tijden. Het bevindt zich tussen Europa en Azië, het is bijna letterlijk de toegangspoort tot een ander continent. Grootmachten als Iran en Rusland omringen Azerbeidzjan, dat is enerzijds een risico maar anderzijds een troef. De huidige geopolitieke spanningen kunnen extra stress en regels met zich meebrengen. Maar de ‘Trans-Kaspische Middle Corridor’, de Nieuwe Zijderoute, waar Azerbeidzjan deel van uitmaakt, wordt door de Wereldbank net beschouwt als een corridor om handels- en toeleveringsketens tegen externe schokken te beschermen. Het land wordt steeds meer gezien als een logistieke draaischijf tussen Europa en Centraal-Azië. Houd wel rekening met extra douaneformaliteiten en invoerrechten, Azerbeidzjan maakt geen deel uit van de Europese Unie en is nog geen volwaardig lid van de Wereldhandelsorganisatie.”
“Vlaanderen was in 2025 verantwoordelijk voor 93,48% van de Belgische jaaruitvoer naar Azerbeidzjan. Vooral vervoermateriaal, chemische en farmaceutische producten en minerale producten doen het goed. De cijfers zien er ook al enkele jaren goed uit, niet alleen in Vlaanderen trouwens. De Europese Unie zou goed zijn voor zo’n 38,7% van de totale Azerbeidzjaanse goederenhandel. Daarom heeft de Europese Commissie aan de start van 2026 afgesproken met Azerbeidzjan om hun samenwerking rond transport, digitale infrastructuur, energie en handel verder te versterken. De Vlaamse expertise in havens, logistiek en intermodaal vervoer wordt hierbij sterkt gewaardeerd.”
“Als je wil investeren in Bakoe, vertrek dan niet onvoorbereid. Besef dat de Azerbeidzjaanse markt een relatief kleine markt is. Maar durf ook verder kijken dan het land alleen, als toegangspoort biedt het heel wat potentieel. Investeer ter plaatse in een goede en betrouwbare relatie, dat primeert in Azerbeidzjan boven het sluiten van een deal. Want hoewel de zakelijke cultuur er doorgaans formeler en hiërarchischer is dan in Vlaanderen, kunnen persoonlijk vertrouwen en herhaald contact heel wat opbrengen. Doe, als je interesse hebt, zeker beroep op ons FIT-kantoor. Wij kunnen samen met jou onderzoeken of Azerbeidzjan een interessante markt voor je is.”