“Momenteel ervaren we grotere economische uitdagingen dan de Brexit”

“Schotten houden van een informele werkrelatie vol humor. Maar waag je niet aan het accent!” 

De bierflesjes Westmalle zitten nog grotendeels in dozen, het grote exemplaar van ‘De avonturen van Kuifje’ staat wel uitgestald. Vlaanderen boven op de gloednieuwe uitvalbasis van de Flanders Investment & Trade-afdeling (FIT) in Edinburgh. Gareth Gibson vertegenwoordigt het agentschap in Schotland. “Wij moeten de Vlaamse cultuur uitstralen. We herinneren Schotten eraan dat onze regio bestaat”, klinkt het. Daarmee doet hij, samen met zijn collega Jordy Hoeken, de bestaansreden van FIT alle eer aan: internationaal ondernemen bij Vlamingen stimuleren. 

In 2005 besluit de Vlaamse Overheid FIT op te richten, een fusie tussen Export Vlaanderen en de Dienst Investeren. Dankzij het agentschap hoeven Vlaamse kmo’s niet noodzakelijk een exportmanager aan te nemen. De dienst is volledig gratis en maakt het dus ook voor kleinere spelers mogelijk over de grens te gaan. Ondertussen zijn er net geen 60 FIT-kantoren verspreid over de hele wereld. Het Verenigd Koninkrijk heeft er twee, wat wijst op een goede en bewezen potentiële handelsrelatie. Een van de aanspreekpunten voor het kantoor in Edinburgh is Gareth. Hij is samen met Jordy verantwoordelijk voor de regio ten noorden van Nottingham, inclusief Schotland. “Maar we staan in nauw contact met onze collega’s in Londen voor de rest van het land”, zegt Gareth. “Vlamingen kunnen bij ons aankloppen om de export van hun onderneming te onderzoeken, vorm te geven of vooruit te laten gaan”, vervolgt hij. “Maar ook het investeringsluik mag je niet vergeten. Wij gaan op zoek naar investeerders die zich in Vlaanderen willen vestigen en op die manier bijdragen aan onze welvaart en werkgelegenheid.” 

FIT fungeert als een brug tussen ondernemers aan beide oevers van de Noordzee. Om het contact tussen Vlaamse en Schotse collega’s te bevorderen, organiseren ze bijvoorbeeld jaarlijks enkele sectorspecifieke delegatietrips. “Schotten houden ervan om mogelijke handelspartners face-to-face te ontmoeten. Het land heeft een kleinere afzetmarkt dan pakweg Duitsland. Dit zorgt voor niet al te grote inner-circles van concullega’s die elkaar vaak jaar en dag kennen. Om die te doorbreken, moet je moeite doen. Maar eens je erbij hoort, kan je genieten van een unieke loyaliteit.” Een eigenschap die meteen doet denken aan een Belgische ondernemer. Volgens Gareth zijn er meer kenmerken die de twee nationaliteiten verbinden. “Beiden zijn geboren diplomaten. Is er een probleem? Zet ons aan de onderhandelingstafel en we komen er wel uit. De doelgerichtheid en het innovatieve zijn heel herkenbaar. En dat terwijl humor niet mag ontbreken.”  

Flemming 

Schotten geven, ook bij professionele relaties, de voorkeur aan een informele sfeer, weet Gareth. “Ze kijken meestel raar op van onze formele mails met ingewikkelde aansprekingen. Hier spreken ze elkaar gewoon aan bij de voornaam. Een pint drinken met een zakenrelatie is ook niet vreemd.” Maar net dat is ook een struikelblok, want hoe informeel mag je zijn? “Mijn tip is formeel van start te gaan, je kan het altijd wat losser maken indien nodig. Omgekeerd is dat moeilijker. Ik denk hierbij vaak aan de dresscode ‘casual’ op een uitnodiging. Je weet nooit echt wat het betekent. Daarom zorg ik steeds voor een geklede broek en veston, de das laat ik wel achterwege. Benader ook de Schotten op die manier.” 

Historisch gezien werken Vlaamse en Schotse ondernemers goed samen. Gareth verwijst hiervoor naar de textielindustrie, welke destijds de industriële revolutie teweegbracht. “Die is er mede dankzij de Vlaming gekomen. Schotland was gekend voor de wol, België voor het vervaardigen van textiel. Toen veel mensen Vlaanderen ontvluchtten voor oorlogen en religieuze onrusten, trok wie iets kende van textiel naar hier. Dat bewijzen de vele gehuchten met de naam ‘Flemming’. Zuid-Engeland kon moeilijk concurreren met die plaatselijke combinatie van kennis en kunde en heeft zo de machines in het leven geroepen.” Gareth wijst op nog meer gelijkenissen doorheen de geschiedenisboeken. “Beide regio’s hebben er heel wat opzitten qua culturele identiteit, dat heeft zich vandaag vertaald in verschillende instellingen om hen in de kijker te zetten.” 

Het voorbeeld uit de textielsector sloeg anno 2026 ook over naar andere industrieën. “Wij vullen elkaar zo mooi aan”, lacht Gareth. “Schotland zorgt voor windturbines, Vlaanderen voor de onderdelen zoals kabels. De ruimtevaartsector is hier aan een opmars bezig, denk maar aan de sattelieten. Laat nu net België hoog aangeschreven staan voor de nodige sensoren.” Maar ook het klonen van ‘Dolly het schaap’ bevorderde de handelsrelaties tussen de twee regio’s. “Ze kennen hier heel wat van het DNA, maar schreeuwen om laboruimtes. Daarin behoort Vlaanderen tot de wereldtop.” Samengevat zitten er dus veel mogelijkheden binnen de hernieuwbare energie, ruimtevaart en healtech. Maar ook voeding en toerisme bieden nog kansen. “Al is dat een zeer competitieve markt”, concludeert Gareth. “Probeer vooral weg te blijven van olie en gas. Vandaag zijn het de belangrijkste exportproducten voor Schotland. Maar we weten allemaal dat dit door de nieuwe wereldwijde klimaatdoelstellingen niet zal blijven duren.”

Bye bye Europa 

En dan is er nog de Brexit iets wat Europese ondernemers niet te zeer mag afschrikken volgens Gareth. “Er komt uiteraard meer papierwerk bij kijken dan vroeger het geval was, maar exporteren is zelfs na het vertrek uit de EU nog steeds eenvoudiger dan naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten of China. Ondernemers moeten zich hier op voorbereiden, maar allerminst door laten tegenhouden. De opportuniteiten blijven enorm. De grootste nieuwigheid is het ETA-formulier dat je moet invullen om naar hier te kunnen afreizen. Andere documenten of procedures komen er vaak met een andere insteek. Denk bijvoorbeeld aan CBAM, dat er vanuit de EU kwam met het klimaat in het achterhoofd. De Britse overheid blijft zich inzetten om alles nog makkelijker te maken. Op termijn wordt handelen met het Verenigd Koninkrijk net hetzelfde als handelen met Zwitserland of Noorwegen, welke ook niet bij de Europese Unie horen.” 

Meer nog: volgens Gareth heeft de wereldwijde economie vooral van andere gebeurtenissen afgezien sinds de Brexit in 2020. Daarbij verwijst hij naar de verschillende oorlogen, het schip dat het Suez-kanaal blokkeerde en de droogte in Panama. Ook de cijfers liegen volgens hem niet. “De exportcijfers naar de Europese Unie, onze grootste handelspartner, bleven hetzelfde sinds de Brexit. De handel met België leverde in vergelijking met 2019 zelfs tot bijna 50% meer omzet op. Opnieuw: er is echt geen reden om bang te zijn. En bij vragen kan je steeds ons FIT-kantoor contacteren.” 

Om af te sluiten geeft Gareth nog een gouden tip mee: “Focus je bij interesse vooral op de centrale riem, van Glasgow tot Edinburgh. De economische activiteit en afzetmarkt zijn daar veel groter in vergelijking met andere delen van het land. Start ook met exporteren om pas later echt voet aan wal te zetten. Zoek uit wat je wil bieden en waar je ultieme doelpubliek zit. Schotten zullen je in ieder geval met open armen ontvangen. Zeker als je hier een frituur zou openen, een echte goede friturist is er nog niet. Maar probeer het lokale accent alsjeblieft niet na te bootsen, want dat is onbegonnen werk.”