UNIZO verdubbelt zijn inzet voor freelancers

Vier strategische prioriteiten voor de freelancer van morgen

De nieuwe doelgroepraad bestaat uit 22 freelancers, actief in elf branches. Deze is operationeel sinds begin 2026. “Zij zijn onze antennefunctie”, benadrukt Geers. “We kunnen nu zowel naar ons aanbod als naar belangenverdediging toe heel wat capteren.” Een strategische oefening landt in juni en voedt de UNIZO-businessplannen voor de komende jaren. Buysse formuleert vier strategische prioriteiten.

De eerste is het vermijden van schijnzelfstandigheid. “Het gesprek over freelancers gaat zeker over werknemerschap versus ondernemerschap. Er is een dunne lijn. Sommige freelancers voelen zich wat meer als werknemer, anderen voelen zich echt ondernemer. Maar wat belangrijk is: wij zien dat als zelfstandig ondernemerschap. We moeten elke schijn van schijnzelfstandigheid vermijden.” Hij vervolgt: “Er mogen geen dingen in de contracten zitten waar de opdrachtgever instructies kan geven rond arbeidstijd, vakantie, hoe het werk wordt gedaan. Er mag geen verwarring ontstaan met formuleringen die gelijken op die in de privésector voor werknemers. Begeef u niet in het moeras.” UNIZO biedt daarvoor modelcontracten en praktische do’s-and-don’ts.

De tweede prioriteit is de versterking van het sociaal statuut rond ziektebescherming en pensioen. Buysse pleit voor drie structurele ingrepen: automatische overdraagbaarheid van rechten bij statutenwissel, uniformere aansluitingsprocedures en één centraal platform voor loopbaanbeheer. “Dan gaan mensen ook minder geremd zijn om op een gegeven moment van statuut te veranderen”, legt hij uit. “In de moderne loopbaan zien we dat die meer en meer hybride wordt.”

Prioriteit drie is het verbeteren van het opdrachtgeverschap en het vinden van opdrachten.

En vier, voor alle duidelijkheid ook voor zelfstandigen in het algemeen, is de administratieve vereenvoudiging. “Dat betekent voor alle ondernemers een issue, maar voor freelancers die alles alleen doen weegt dat extra zwaar: boekhouding, sociale zekerheid, facturatie…” Op lovetobefree.be staan intussen al veel adviezen over pensioen, aftrekbare kosten en statuutkeuze.

Freelance Friendly groeit: van label naar ecosysteem

Anderhalf jaar na de lancering telt het Freelance Friendly-label al 84 gecertificeerde opdrachtgevers. Bedrijven met het label tonen aan dat ze werken met contracten, marktconform en tijdig betalen en de autonomie van de freelancer respecteren. Maar Geers wil verder gaan.

“Vandaag merken we nog heel wat onwetendheid. KMO’s kennen de correcte manier van samenwerking niet altijd en ook freelancers kunnen hun rechten soms onvoldoende doorgronden. Dat kost veel geld”, waarschuwt hij. “Ons doel is een gezond ecosysteem waar zowel freelancers als opdrachtgevers nog professioneler worden en elkaar vinden voor transparante afspraken en een samenwerking op langere termijn.”

Dit jaar worden de criteria aangescherpt: onboarding, feedbackmomenten, transparantie over projectbudgetten en deadlines komen expliciet in het beoordelingskader. “Feedbackmomenten zijn goud waard”, benadrukt Geers. “Er zijn veel gevallen waar dingen vooruitlopen, waar naar aansprakelijkheid gezocht wordt. Dat willen we structureel opvangen.”

Het einddoel vat Geers samen als een “dubbele professionalisering”: zowel freelancers als opdrachtgevers worden sterker. Bedrijven die het label dragen, vinden freelancers via de gecertificeerde lijst op de website. Omgekeerd kunnen freelancers gericht zoeken naar opdrachtgevers die de spelregels kennen en respecteren.

Stop de stigmatisering van de managementvennootschap

Buysse neemt een opvallend en duidelijk standpunt in over managementvennootschappen, een thema dat in de politieke en publieke opinie steeds vaker negatief gekleurd wordt.

“Waar we minder over te spreken zijn is het feit dat (management)vennootschappen in de publieke opinie of door sommige politici in de verdomhoek worden geschoven. Terwijl het zich organiseren in een vennootschap met veel factoren te maken heeft. Je geeft gewoon een bepaalde structuur aan je activiteit. Je zorgt ervoor dat aansprakelijkheid en verzekeringen geregeld zijn. Het is de mogelijkheid om een buffer aan te leggen voor investeringen. Ook vele freelancers moeten toch investeren. Voor ons is dat gelijk, maar als je kiest voor een vennootschap mag dat niet negatief worden aangezien.”

Die stelling is relevant voor een groeiend deel van de freelance-populatie. Afhankelijk van het volume en de aard van de activiteiten is een vennootschap voor freelancers soms de meest rationele keuze: niet voor fiscale optimalisatie, maar voor structuur, bescherming en toekomstige investeringsruimte. Tegelijk stelt Buysse dat een vennootschap zeker geen must is: UNIZO ondersteunt ook zelfstandigen zonder vennootschap.

AI en platforms: kansen mits transparantie en menselijke factor

AI staat hoog op de agenda, maar Buysse relativeert de vermeende dreiging voor freelancers die gespecialiseerde expertise aanbieden. Zijn illustratie is treffend: “Vorig jaar vroegen we ons af of we onze Ondernemerslijn moesten blijven organiseren. Want met AI zou dat overbodig worden. Welnu, vorig jaar hebben we meer dan 10.000 vragen beantwoord. De vraag begon altijd met: ik heb het al opgezocht via ChatGPT, maar ik versta het eigenlijk niet zo goed. Ook daar maakt de mens van vlees en bloed met een warme stem nog altijd het verschil.”

Moge dit een boodschap zijn die rechtstreeks geldt voor alle freelancers in advies, consultancy en begeleiding: complexe niches, maatwerk en strategische implementatie blijven mensenwerk.

Over de digitale matchingplatforms voor hooggeschoolde freelancers is Buysse genuanceerder. “Die algoritmische systemen mogen niet ondoorzichtig zijn. In welke mate hebben ze impact op de prijzen die men kan hanteren? Is daar een gevaarlijke schemerzone? Er moet toch altijd vrij kunnen worden gesproken en onderhandeld.” UNIZO pleit voor Europese transparantieregels voor algoritmes en voor een gewaarborgde menselijke factor in matchingprocessen.

UNIZO kiest voor de lange termijn

De slotboodschap van Buysse is ongewoon direct. “Freelancers zijn een onmiskenbaar onderdeel van onze economie en arbeidsmarkt. Ze vormen een drijvende kracht. Het is hoog tijd dat ze ook in die rol worden erkend door de overheid, het beleid en de publieke opinie. Wij willen als UNIZO de compagnon de route zijn, in elke fase van het freelancen, zowel in Vlaanderen als in Brussel.”

Pieter Geers kijkt al verder vooruit. Hij droomt van een gezamenlijk initiatief, in samenwerking met NextConomy, waarbij freelancers en opdrachtgevers rechtstreeks met elkaar in gesprek gaan. “Ik droom ervan om een nationale conferentie uit te rollen waar je de twee doelgroepen bij elkaar hebt en waar je slimmer kunt worden van hoe freelancers en opdrachtgevers met elkaar omgaan en wat hun wensen zijn. NextConomy is daarin een natuurlijke en strategisch sterke partner.”

Buysse reageert onmiddellijk: “Dat is een nieuwe KPI die je meteen mag neerschrijven.”

Het gekende Freelancer Focus Rapport blijft intussen het jaarlijkse meetpunt. De komende jaren zullen tonen of en hoe UNIZO zijn woorden omzet in resultaten. Maar de richting is alvast helder en verankerd in strategie, budget en mensen.