Het Europees Parlement zette zonet een belangrijke stap richting de invoering van de digitale euro. Dat is de digitale tegenhanger van eurobiljetten. Een zeer belangrijke beslissing in betaalland, met mogelijke gevolgen voor alle Europese consumenten en handelaars. Maar UNIZO reageert eerder ingetogen dan enthousiast: dit kan een echte gamechanger zijn, maar evengoed een dure extra verplichting op kosten van de handelaar. 

“UNIZO steunt de ambitie om Europa minder afhankelijk te maken van dure internationale betaalreuzen zoals Visa en Mastercard, buitenlandse digitale munten en stablecoins. Maar voor ons kan dat alleen mits lage kosten, geleidelijke invoering en zonder verplichte aanvaarding door handelaars. De digitale euro mag absoluut geen nieuw betaalmiddel worden dat handelaars verplicht moeten aanvaarden, zonder duidelijke garantie op lage kosten. Dan schuif je de rekening opnieuw door naar de ondernemer, zoals dat nu het geval is met de verschillende dure betaalkaarten en wallets. Gratis voor de consument mag niet duur betekenen voor handelaars.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO.

Wat is de digitale euro? 

De digitale euro is digitaal cashgeld. Geen muntstuk of briefje in de portefeuille, maar een bedrag in een digitale wallet of app. Het grote verschil met het geld op een gewone bankrekening is dat de digitale euro wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank en niet door een commerciële bank. Maar commerciële betaalbedrijven zullen de betalingen wel verwerken. En daar zit voor consumenten maar vooral voor handelaars de grote vragen. Wat zullen de kosten, verplichtingen en technische aanpassingen zijn? 

Volgens UNIZO zit net daar het risico. Op papier moet de digitale euro een veilig, Europees en universeel betaalmiddel worden. In de praktijk dreigt er voor ondernemers een bijkomend betaalsysteem bij te komen, met nieuwe afspraken, nieuwe infrastructuur en nieuwe hoge kosten, en dan nog eens verplicht te aanvaarden door de handelaar.

Hou het betaalbaar

De digitale euro wordt voorgesteld als gratis betaalmiddel voor consumenten. Maar gratis voor de consument betekent vaak duur voor de ondernemer. Omdat betalingen via commerciële betalingsdienstaanbieders verlopen, dreigen handelaars in de praktijk wel kosten te dragen.

“Voor een betaling van 100 euro betaalt een ondernemer vandaag ongeveer 0,06 euro bij een betaalsysteem op basis van een Europese overschrijving, ongeveer 0,12 euro bij een klassieke debetkaart en tot 1,2 %bij een kredietkaart. Dat verschil toont waarom de kostprijs van de digitale euro zo belangrijk is voor handelaars. De huidige teksten zeggen dat die begrensd wordt, maar de berekening blijft enorm vaag.”

De belangrijkste vraag is wat straks de benchmark zal worden van de digitale. Is dat een goedkope overschrijving, met een klassieke debetkaart of met een dure buitenlandse kaartbetaling? Wordt er gekeken naar Belgische tarieven, waar elektronisch betalen al sterk ingeburgerd is, of naar Europese gemiddelden, waar de kosten in sommige landen veel hoger liggen? Die keuzes zullen de factuur voor de handelaar bepalen. Voor een kleine zaak met veel betalingen per dag, maken transactiekosten een groot verschil. Daarom vragen wij harde garanties, want gratis voor de consument mag niet betekenen dat de ondernemer opnieuw betaalt.”

Het risico is duidelijk. Betaalbedrijven zullen weinig reden hebben om zich te spiegelen aan de goedkoopste betaalmiddelen. Ze zullen eerder kijken naar betaalmiddelen met lagere volumes en hogere kosten. En laat dat nu net de vergelijking zijn die de factuur voor handelaars kan opdrijven.

“Wij vragen samen met SME United, dat de kost voor de handelaar beperkt wordt tot 0,1% met een maximum van 4 cent per transactie voor online betalingen met de digitale euro, en dat er geen kost zou zijn voor de handelaar bij offline betalingen.”

Maak het niet verplicht

UNIZO verzet zich ook tegen een verplichte aanvaarding door handelaars. In België moeten ondernemingen vandaag al minstens één digitaal betaalmiddel aanbieden. Europa mag niet zomaar beslissen dat elke handelaar er nog een betaalmiddel bij moet nemen, zeker niet zolang de kostprijs en de praktische gevolgen onvoldoende duidelijk zijn.

“De digitale euro heeft alleen kans op slagen wanneer ondernemers er zelf de meerwaarde van zien. Verplichte aanvaarding zal dat niet in de hand werken, in tegendeel.” 

Voer het rustig in

UNIZO vraagt tot slot een geleidelijke invoering. De digitale euro in één beweging uitrollen, met alle toepassingen tegelijk, is volgens ons geen goed idee. Daarvoor is het project te groot en zijn de gevolgen voor handelaars, banken, betaalbedrijven en consumenten nog te onzeker.

“Europa mag hier niet met zevenmijlslaarzen door de winkelstraat stappen. Ze moeten eerst klein beginnen, bijvoorbeeld met beperkte toepassingen die duidelijk afgebakend zijn. En daarna moet een grondige evaluatie volgen. Rol pas verder uit wanneer het systeem betaalbaar, veilig en werkbaar is.”

Dossier

De hoge kostprijs voor elektronische betalingen zijn een groter wordend probleem. Iets waar we steeds vaker vragen en klachten over krijgen bij UNIZO en onlangs nog werd bewezen in een studie van de FOD economie. We zullen als ondernemersorganisatie blijven inzetten op betaalbaar betalen, mede met ons recente dossier.

Nuttig voor jou