Een dringend bericht van je bank, een leverancier die plots een nieuw rekeningnummer doorgeeft of een bestuurder die vraagt om snel een vertrouwelijke betaling uit te voeren: fraudeurs proberen ondernemers en medewerkers onder druk te zetten om geld, wachtwoorden of bedrijfsinformatie vrij te geven.
De berichten worden bovendien steeds overtuigender. Ze komen niet alleen meer via e-mail, maar ook via sms, WhatsApp, telefoon, sociale media, QR-codes en zelfs videogesprekken. Met artificiële intelligentie kunnen criminelen foutloze berichten schrijven, de communicatiestijl van een onderneming imiteren en stemmen of beelden nabootsen. Kijk daarom niet alleen naar spelfouten of de vormgeving van een bericht, maar vooral naar de vraag die wordt gesteld en de context waarin dat gebeurt.
Phishing blijft een van de belangrijkste manieren waarop criminelen toegang krijgen tot accounts en bedrijfsgegevens. In 2025 werden bijna 10 miljoen verdachte berichten doorgestuurd naar Safeonweb. Het Centrum voor Cybersecurity België registreerde bovendien 144 gevallen van accountcompromittering, dubbel zoveel als het jaar voordien.
Wat is het verschil?
Phishing
Bij phishing doet een fraudeur zich voor als een betrouwbare persoon of organisatie. Het bericht probeert je ertoe te brengen:
- op een link te klikken;
- een bijlage te openen;
- een wachtwoord of beveiligingscode door te geven;
- in te loggen op een valse website;
- een betaling uit te voeren;
- vertrouwelijke bedrijfsinformatie te delen.
Phishing kan gebeuren via e-mail, maar ook via sms — ook wel smishing genoemd — via telefoon of voicemail, sociale media, chattoepassingen en QR-codes.
CEO-fraude
Bij CEO-fraude doet een crimineel zich voor als de zaakvoerder, bestuurder, financieel directeur of een andere leidinggevende. Een medewerker krijgt bijvoorbeeld de opdracht om dringend een bedrag over te schrijven, een cadeaubon te kopen of vertrouwelijke gegevens te bezorgen.
De fraudeur heeft de onderneming vaak vooraf onderzocht. Via de website, sociale media en andere openbare bronnen verzamelt hij informatie over medewerkers, leveranciers, bestuurders, vakantieperiodes en betaalprocedures. Vervolgens gebruikt hij die informatie om het verzoek geloofwaardig te maken.
CEO-fraude gebeurt niet alleen per e-mail. Fraudeurs combineren soms e-mail, telefoon en chat. Ook nagebootste stemmen, beelden en videogesprekken kunnen worden gebruikt.
Factuurfraude
Bij factuurfraude wordt een echte of geloofwaardig nagemaakte factuur gebruikt om geld naar een rekening van de fraudeur te laten overschrijven.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren doordat criminelen:
- een verzonden factuur onderscheppen en het rekeningnummer wijzigen;
- toegang krijgen tot de mailbox van een leverancier of klant;
- een bijna identiek e-mailadres of domein gebruiken;
- zich voordoen als een vaste leverancier;
- melden dat de leverancier zogezegd van bank is veranderd;
- een valse herinnering of creditnota sturen.
Zowel de verzender als de ontvanger van een factuur kan slachtoffer worden. Een klant kan geld naar het verkeerde rekeningnummer overschrijven, terwijl de echte leverancier blijft wachten op betaling.
