De pensioenhervorming volgt op meerdere vlakken de aanbevelingen uit het UNIZO-memorandum. Werken wordt voortaan explicieter beloond. Zo worden pensioenrechten sterker gekoppeld aan effectief gepresteerde arbeid. De invoering van een pensioenmalus bij vervroegd pensioen voor wie onvoldoende effectief heeft gewerkt, beschouwt UNIZO als een stap in de richting van een meer activerend pensioenbeleid: 

  • vervroegd pensioen blijft mogelijk na een loopbaan van minstens 42 jaar, waarvoor zowel periodes van bijdragebetaling als zelfstandige, gewerkte periodes als werknemer of ambtenaar en periodes met uitkeringen meetellen. Maar om een jaar te laten meetellen zullen werknemers en ambtenaren vanaf 2026 net zoals zelfstandigen minstens 6 maanden pensioenrechten (of halftijdse pensioenrechten) opgebouwd moeten hebben, in plaats van 4 maanden vandaag.
     
  • op 1 januari 2027 komt er een pensioenmalus voor wie vervroegd met pensioen gaat zonder voldoende effectieve arbeidsprestaties. Dit betekent dat je pensioen met 2% (geboortejaren 1961-1965), 4% (geboortejaren 1966-1974) of 5% (geboortejaren vanaf 1975) vermindert wordt voor elk jaar dat je vroeger met pensioen gaat.
     
    • bij zelfstandigen wordt de malus niet toegepast wanneer je loopbaan minstens 35 jaar telt met minstens 2 kwartalen bijdragebetaling en in totaal minstens 90 kwartalen (22,5 jaar) bijdragebetaling. De legerdienst wordt als effectief gewerkt beschouwd, net zoals kwartalen die werden vrijgesteld voor moederschap, zorgverlof, ziekte of een overbruggingsrecht na een brand, natuurramp, beschadiging van materialen of gebouwen, een beslissing van een economische actor of een gebeurtenis met gevolgen voor de onderneming. Een overbruggingsrecht na een faillissement, een allergie of na een stopzetting om economische redenen telt niet mee. Let op: ook al tellen sommige overbruggingsrechten als effectief gewerkt, toch levert een overbruggingsrecht nooit een pensioenbedrag op. UNIZO blijft aandringen op de toekenning van pensioenrechten.
       
    • werknemers en ambtenaren vermijden een malus door 35 jaar lang minstens halftijds en in totaal minstens 7.020 dagen (22,5 jaar) effectief te werken. Om aan 7.020 dagen te geraken moet je 5 van de 35 jaar voltijds gewerkt hebben of 7 van de 35 jaar 4/5e. Legerdienst, moederschap, zorgverlof, ziekte en tijdelijke werkloosheid tellen mee als effectief gewerkt.
       
    • de malus wordt niet toegepast op het minimumpensioen en bij personen die voor 1 januari 2027 al vervroegd met pensioen konden gaan.
       
  • op 1 januari 2026 komt er een bonus voor wie na de wettelijke pensioenleeftijd doorwerkt zonder pensioen aan te vragen. Je moet daarvoor wel 35 jaar 2 kwartalen bijdragen betaald hebben met in totaal minstens 90 kwartalen bijdragebetaling. Zoals bij de malus tellen de legerdienst, moederschap, zorgverlof, tijdelijke werkloosheid en sommige overbruggingsrechten ook mee.

    Op vraag van UNIZO komt er een minder strenge regeling komt voor meewerkende echtgenoten die geboren zijn voor 1 juni 1973, omdat meewerkende echtgenoten pas sinds 1 januari 2003 sociale bijdragen betalen en pensioenrechten opbouwen. De soepelere voorwaarden zijn:
     
    • 35/45e van het aantal jaren tussen 1 januari 2003 en de wettelijke pensioenleeftijd van 66 of 67 jaar, in plaats van 35 jaar. Ook periodes als werknemer of ambtenaar tellen mee, zelfs wanneer je ze voor 1 januari 2003 presteerde.
       
    • En 90/180e van het aantal kwartalen tussen 1 januari 2003 en de wettelijke pensioenleeftijd, in plaats van 90 kwartalen. Ook periodes als werknemer of ambtenaar tellen mee, zelfs wanneer je ze voor 1 januari 2003 presteerde.
       
  • er komt een harmonisering tussen de stelsels:
    • de zogenaamde preferentiële leeftijden waarop militairen en NMBS-personeel vóór hun 60e verjaardag met pensioen kunnen worden afgeschaft.
    • de zogenaamde preferentiële tantièmes, waardoor, militairen, NMBS-personeel, leerkrachten, rechters, … sneller een volledige loopbaan hebben worden afgeschaft.
       
  • zelfstandigen en anderen krijgen vanaf 2027 de mogelijkheid om sneller met pensioen te gaan na een lange effectieve loopbaan. Je kunt al op 60 jaar met pensioen gaan na 42 jaar loopbaan (vandaag heb je daarvoor 44 jaar loopbaan nodig van werk en uitkeringen), op voorwaarde dat je 42 jaar lang jaarlijks minstens 3 kwartalen sociale bijdragen betaalde of effectief werkte. Alleen de legerdienst, moederschap, tijdelijke werkloosheid en sommige overbruggingsrechten tellen hier mee als effectief gewerkt. Periodes van zorgverlof of ziekte tellen niet mee
     
  • In de aanloop naar het Zomerakkoord werd eerder al beslist dat zelfstandigen verdere pensioenopbouw zullen genieten, wanneer ze na de wettelijke pensioenleeftijd verder werken zonder pensioen te genieten. In ruil moeten je vanaf 1 oktober de minimumbijdrage in hoofdberoep betalen. Wil je dat niet? Dan kan je er expliciet voor kiezen om afstand te doen van bijkomende sociale rechten, waardoor je geen extra pensioen opbouwt.