“De apotheker van morgen focust op zorggerichte taken”
Als apothekerszoon was de carrièrekeuze van Joeri Van Dijck snel gemaakt. De combinatie van wetenschap en zorg deed hem in zijn vaders voetsporen treden. In de familieapotheek in Bree laat hij zijn licht schijnen op de trends die de apotheek van morgen vormgeven. “Wij zijn allang geen pillenschuivers meer.”
Een sector in beweging
23 jaar. Zo lang al draagt Joeri Van Dijck zijn witte apothekersjas. De Limburger studeerde in 2002 af aan de UGent. “Mijn vader zei me steeds: ‘Ga eerst maar op een ander ervaring opdoen. Anders neem je al mijn gewoonten klakkeloos over.’ Dus heb ik dat ook gedaan. Maar toch ben ik al vrij snel in de apotheek van mijn vader terechtgekomen.”
In die 23 jaar achter de toonbank heeft Joeri de sector zien veranderen. “De grootste uitdaging is vandaag de betaalbaarheid van het systeem,” legt hij uit. “Dat de overheid moet besparen, voelen wij ook. De Staat probeert bijvoorbeeld de farmaciekosten budgetneutraal te houden: als apothekers 10% meer geneesmiddelen afleveren, verlaagt men onze vergoeding met 10%. Zo blijft het totaalbedrag dat de mutualiteiten uitbetalen gelijk.”
“Dat klinkt misschien logisch op papier, maar meer afleveren betekent meer werk voor de apotheker. In de praktijk daalt onze vergoeding per prestatie dus. Maar onze kosten, zoals de lonen, energie en infrastructuur, stijgen wel. Dat vreet aan onze marges. Dus moeten apotheken zichzelf heruitvinden. Want als we blijven werken zoals vroeger, wordt het wel heel moeilijk om kwaliteitsvolle zorg te blijven bieden.”
Schaalvergroting in apothekersland
Onszelf heruitvinden. In dit tijdsgewricht vol grote verschuivingen horen we het wel vaker. Maar het is en blijft makkelijker gezegd dan gedaan. Meestal toch. Want in het Vlaamse apothekersland beweegt wel degelijk iets. Ook in Joeri’s eigen apotheek: sinds 2022 is die lid van een associatie.
“Vlak voor corona hebben de apotheken in het centrum van Bree de koppen bij elkaar gestoken om nauwere samenwerking te bespreken. Daar is een associatie uit voortgekomen: de vier apotheken in het centrum van Bree zijn vandaag gezamenlijk eigendom van de 4 oorspronkelijke eigenaars. Dat heeft zo z’n voordelen: je staat sterker in onderhandelingen met leveranciers, je leert van elkaar en gaat professioneler werken, elke apotheek kan zich specialiseren in een bepaald domein en het is makkelijker om nieuwe medewerkers aan te trekken. Want jonge mensen houden van variatie: een medewerker kan de ene dag bij mij in de apotheek staan, en de dag nadien in een andere.”
Gaat de eigenheid van je apotheek dan niet ten onder aan de eenheidsworst van de associatie? Joeri: “Neen. De apotheker-titularis staat nog steeds voor 90% van de tijd in de eigen apotheek. Zo heeft elke apotheek nog steeds haar eigen vertrouwde gezicht. Maar op de achtergrond versterken we elkaar wel. We zeiden het vorige week nog tegen elkaar: als we op voorhand geweten hadden welke voordelen een associatie zou bieden, waren we er veel vroeger aan begonnen.”
De shift naar zorg
Schaalvergroting, dus. Met de komst van prijsbrekers als Medi-Market en Farmaline lijkt dat inderdaad geen overbodige luxe. Al ligt Joeri niet wakker van die concurrenten. “Hoe onderscheidt een apotheek zich van haar concurrenten? Het aanbod is bijna overal hetzelfde. Inderdaad, sommige klanten zullen zich laten verleiden door de lage prijzen van pakweg Farmaline. Maar ik geloof niet in die race to the bottom. Een klant kiest voor een apotheek omwille van de dienstverlening. ‘Zit deze apotheker wel echt met mij in?’ Door die vraag laten mensen zich leiden.”
En laat nu net die dienstverlening de voorbije jaren sterk geëvolueerd zijn. “Toen ik studeerde, was de opleiding vooral wetenschappelijk. Farmaceutische zorg, zoals het begeleiden van patiënten, het herkennen van symptomen, het doorverwijzen naar de dokter, zat daar nauwelijks in. Nu is dat gelukkig anders. Zorg staat vandaag centraal in de opleiding.”
Als het dan toch anders moet, zal het dus op het vlak van die zorggerichte taken zijn, gelooft Joeri. “Sinds kort mogen apothekers bijvoorbeeld ook vaccineren. Zo verlichten we de druk op dokters. Meer en meer wordt de apotheker een zorgverlener die patiënten adviseert en indien nodig naar de dokter doorverwijst. Door samen te werken en gezondheidsdata te delen, kunnen dokters en apothekers de zorg beter afstemmen en bijdragen aan een gezondere bevolking.”
Joeri Van Dijck, apotheker van vader op zoon
Nu de dagen kouder en natter worden, komt er weer een stortvloed snotvallingen, griepepisodes en coronagevallen op ons af. Hoe bescherm je je tegen de onzichtbare vijanden die uit hun winterslaap ontwaken? Dit zijn de tips van Joeri.
- Beweeg voldoende en eet gezond: “Voorkomen is beter dan genezen. Door bewust te leven en oog te hebben voor je mentale gezondheid, verhoog je je weerbaarheid tegen ziektes. Mens sana in corpore sano.”
- Laat je vaccineren tegen de griep: “In Australië heeft de griep dit jaar al flink huisgehouden, dus ze zou ook hier best wat schade kunnen aanrichten. Behoor je tot een risicogroep of ben je al wat ouder, laat je dan zeker vaccineren.”
- Blijf weg van kwetsbare personen: “Voel je je toch niet optimaal, neem dan het zekere voor het onzekere en blijf binnen. Ga niet op visite bij je oma in het rusthuis. Dat is om problemen vragen.”
- Als je ziek bent, ga naar de dokter of vraag raad aan de apotheker: “Tja, zo is het wel. Wij zijn erop getraind om symptomen te herkennen en zijn dus goed geplaatst om mensen indien nodig door te verwijzen naar het dokterskabinet.”
Joeri is naast apotheker ook co-voorzitter van sectorfederatie Apotheia. Ongetwijfeld heel belangrijk, maar, euh, wat doet zo’n organisatie eigenlijk?
Joeri: “Als sectorfederatie helpt Apotheia haar leden met hun tarifiëring. Dat zit zo: apothekers mogen hun geld, in tegenstelling tot andere zorgverleners, niet rechtstreeks bij de mutualiteiten ophalen. Daarvoor moeten ze verplicht beroep doen op een tariferingsdienst. Apotheia, dus. Aan het eind van de maand halen wij bij elke aangesloten apotheek de voorschriften op die klanten die maand hebben binnengebracht. Op basis daarvan factureren wij aan de mutualiteit en betalen wij de apotheker uit.”
“De meerwaarde die we daarmee boeken, herinvesteren we in projecten rond farmaceutische zorg en innovatie. Een voorbeeld is ons proefproject rond diabetes-screening in de apotheek. We onderzoeken telkens of zo’n project medisch relevant, financieel haalbaar en maatschappelijk gedragen is. We zetten het grootste deel van onze inkomsten in om de rol van de apotheker als eerstelijnszorgverlener te versterken. Daar ligt de toekomst van ons beroep.”
