“Vrije beroepers zijn geen ‘randgroep’, maar een fundament van onze economie”
Groot nieuws bij de Federatie Vrije Beroepen. De Raad van Bestuur benoemde er Philippe Van Walleghem tot nieuwe secretaris-generaal. 21 april was ‘D-day’. Meteen ook de dag waarop wij de nieuwe FVB-kopman en zijn voorzitter, Tom Bovyn, gingen feliciteren… om hen vervolgens aan de tand te voelen over hun toekomstplannen.
Tom Bovyn, voorzitter van de Federatie Vrije Beroepen, is bijzonder enthousiast over ‘zijn’ nieuwe aanwinst. “De voorbije jaren hebben we binnen de Federatie vooral ingezet op een solide structuur, met goed georganiseerde overlegorganen, en dat belangrijke werk willen we absoluut bestendigen. Maar, vertrekkend van dat fundament, willen we nu vooral de publieke arena opzoeken en daarbij het hoofdaccent verleggen naar belangenverdediging. Het profiel van Philippe, met zijn jarenlange ervaring als lobbyist binnen UNIZO, past perfect in dat plaatje. Hij is ook een geboren diplomaat en een sterke netwerker, precies wat we nodig hebben om onze vrije beroepers op een waardige manier te vertegenwoordigen én om meer beroepsfederaties tot het FVB-lidmaatschap te verleiden.”
“Dit voelt als thuiskomen”
“Voor vrije beroepers mogen werken, beschouw ik als een eer”, klinkt Philippe Van Walleghem trots. “Het zijn experts die hun vak beheersen, hard werken en tegelijk een duidelijke rol spelen in de samenleving. Dat spreekt mij enorm aan.” Hij staaft het belang van deze groep met enkele cijfers. “Eén op drie zelfstandigen is een vrij beroeper. Meer dan 430.000 mensen. Dat is geen kleine ‘randgroep’. Dat is een fundament van onze economie.”
Hoewel Philippe zijn keuze “logisch” noemt, was hij aanvankelijk voorbestemd voor een andere loopbaan. Met een opleiding in rechten en notariaat lag het voor de hand dat hij zélf een vrije beroeper zou worden. Tot hij via een stage bij UNIZO terechtkwam, eerst als jurist en later op het sociaal departement. “Daar ontdekte ik een nog grotere passie: belangen verdedigen, wegen op beleid… Ik was meteen verkocht. Ik ben Johan Bortier, tot voor kort directeur van de UNIZO-studiedienst en vandaag adviseur-generaal, bijzonder dankbaar voor de kans die hij me hier geboden heeft.” Vandaag bouwt hij verder op die ervaring. “De belangen van vrije beroepers mogen verdedigen, is voor mij een belangrijke en mooie volgende stap. En tegelijk een grote verantwoordelijkheid.”
Zijn verbondenheid met vrije beroepers komt bij Philippe niet uit de lucht gevallen. “Als ik rondom mij kijk, zit ik er ook privé middenin. In mijn familie zitten notarissen, artsen, advocaten… Bij mijn vrouw net hetzelfde. En ook in mijn vriendenkring kom je ze overal tegen.” Hij glimlacht. “Bij ons komt er eigenlijk een halve federatie over de vloer. Dus ja, dit voelt echt als thuiskomen.”
Op de momenten die ertoe doen
“Vrije beroepers zijn overal. Maar vaak zie je ze pas als het er echt op aankomt”, benadrukt Philippe Van Walleghem. “Bij een aankoop. Een conflict. Een medische nood. Een nieuw begin… Op die momenten rekenen cliënten of patiënten op hen. Niet alleen om hun expertise, maar ook om hun vertrouwenspositie. Het zijn vaak de mensen die naast je staan op cruciale momenten in je leven.”
En alsmaar meer instromers op de arbeidsmarkt voelen zich tot het vrije beroep geroepen. De groei in de dienstensector, de jobcreatie… vrije beroepers spelen er een sleutelrol in. Steeds meer mensen kiezen bewust voor die combinatie van autonomie, verantwoordelijkheid en maatschappelijke relevantie. “Dat moeten we koesteren en vooral vrijwaren voor de toekomst”, onderstreept de nieuwe FVB-kopman. Daarmee neemt hij impliciet naar de toenemende inmenging op de korrel van onder meer het beleid, verzekeraars, de mutualiteiten… Die bedreigt de vrije uitoefening van heel wat beroepen.
Meer druk, minder marge
Die inmenging vormt overigens lang niet de enige uitdaging waarmee vrije beroepers geconfronteerd worden. Er verandert veel op het terrein. De druk wordt groter: complexere regelgeving, digitalisering, artificiële intelligentie, personeelstekorten, het debat over de erelonen... “Het stapelt zich op”, stelt ook voorzitter Tom Bovyn, in het dagelijkse leven actief als gynaecoloog, vast. “En ik hoor het ook bij de andere vrije beroepers.” Voor FVB ligt daar een duidelijke opdracht. “We moeten die stem van onze beroepsbeoefenaars sterker laten klinken. In het maatschappelijk debat, maar ook en vooral richting het beleid. En tegelijk moeten we ondersteuning bieden op diverse fronten. Opleidingen, begeleiding, mentale veerkracht… dat wordt steeds belangrijker.”
“Vrije beroepers zijn ook échte zelfstandigen. En steeds vaker werkgevers”, haakt Philippe Van Walleghem hier op in. Met alle uitdagingen die daarbij komen kijken. “Veel vrije beroepspraktijken vinden moeilijk medewerkers. Ze krijgen hun vacatures niet ingevuld en dat zet hun groei onder druk. Op dat front willen we onze leden extra bijstaan, met ons jaarthema ‘Versterking gezocht!’ Meer aandacht voor het bedrijfseconomisch runnen van een praktijk vormt daarin een centraal aandachtspunt. Samen gaan we voor goed personeelsbeleid, voor flexibiliteit en voor sterke sectorale afspraken. Want wie mensen wil aantrekken, moet ook aantrekkelijk zijn als werkgever.”
Een ander terugkerend pijnpunt is de administratie rompslomp. “De hoeveelheid verplichtingen is gewoon te groot.” Volgens Tom Bovyn vormt dat een fundamenteel probleem. “Dat gaat over tijd, energie, focus… kortom, alles wat je niet in je beroep kan steken.” Zijn boodschap is duidelijk. “We willen minder regels. Meer eenvoud. En vooral: meer vertrouwen.”
Daarbij aansluitend bepleit Philippe Van Walleghem ook meer aandacht voor het persoonlijk welzijn van de vrije beroeper. “De mentale druk neemt toe. Dat zien we. En dat mogen we niet negeren. Vrije beroepers dragen veel verantwoordelijkheid en de verwachtingen ten aanzien van hen liggen hoog. Daar moet structureel aandacht voor komen.” Zijn concrete oproep aan de politiek: “Maak psychosociale ondersteuning aftrekbaar. Stimuleer samenwerking. Zorg dat mensen het niet alleen moeten doen.”
Accent op belangenverdediging
De relatie relatie tussen vrije beroepers en het beleid blijk in de praktijk overigens dubbel. “Je ziet veel vrije beroepers in de politiek. Je zou dus denken: die begrijpen ons. Toch oogsten we nog vaak kritiek en onbegrip, ook vanuit die hoek”, weet Tom Bovyn. Dat botst soms.”
Philippe Van Walleghem belooft het hier alvast niet bij te laten. “We gaan voluit voor meer aanwezigheid en meer impact. Als er beslissingen genomen worden, moeten wij mee aan tafel zitten.”
Philippe Van Walleghem en Tom Bovyn (FVB): “We willen minder regels. Meer eenvoud. En vooral: meer vertrouwen.”
“Philippe is de juiste man op de juiste plaats”
Ook volgens Bart Buysse, naast gedelegeerd bestuurder van UNIZO eveneens gedelegeerd bestuurder van de Federatie Vrije Beroepen, is Philippe Van Walleghem de juiste man op de juiste plaats: “Philippe brengt een zeldzame combinatie van inhoudelijke scherpte, ervaring in het sociaal overleg en een goed aanvoelen van wat er leeft bij de vrije beroepen. In een omgeving waar belangen soms botsen, heb je iemand nodig die verbindt zonder scherpte te verliezen. Dat evenwicht zit bij hem goed. Daarom heb ik er vertrouwen in dat hij deze rol echt zal vastpakken en het verschil zal maken voor de federatie.”
Over Philippe Van Walleghem
Philippe Van Walleghem is sinds 2019 aan de slag op de Studiedienst van UNIZO. Hij studeerde rechten aan de KU Leuven en notariaat aan de VUB. Hij startte zijn loopbaan als juridisch adviseur. In 2020 stapte hij over naar het sociaal departement binnen de studiedienst, waar hij zich toelegde op arbeidswetgeving en sociaal overleg. Namens UNIZO zetelt hij in de Nationale Arbeidsraad (NAR) en paritair comité nr. 200.
Philippe Van Walleghem, Anton Van Assche en Bart Buysse: “Samen voluit gaan voor de verdediging van onze vrije beroepers en sectoren.”
Philippe Van Walleghem werd tevens directeur UNIZO Sectorwerking
“Onze sectoren zijn onze slagader”
Philippe Van Walleghem combineert zijn nieuwe rol als secretaris-generaal van de Federatie Vrije Beroepen met die van directeur UNIZO Sectorwerking, goed voor meer dan 100 aangesloten beroepsfederaties. “Onze sectoren zijn onze slagader. Daar zit het contact met de praktijk, daar voelen we wat er leeft. En dat is essentieel voor een sterke belangenverdediging.”
“Elke maand organiseren we ons Overlegcomité Sectoren. Daar voelen we de polsslag van wat er leeft op het terrein. We toetsen er de standpunten af die we vanuit UNIZO willen verdedigen en stellen ze bij waar nodig. Buiten die vaste overlegmomenten contacteren we ook meteen onze sectororganisaties van zodra er een belangrijk politiek dossier opduikt. Zo houden zij altijd de vinger aan de pols en kunnen wij hun belangen optimaal verdedigen.”
Maar de sectorwerking gaat breder. Philippe Van Walleghem: “We brengen organisaties samen, organiseren netwerkevents en opleidingen, en ondersteunen hen bij concrete vragen. Denk aan onderhandelingen met vakbonden of strategische keuzes. Dat praktische luik is minstens even belangrijk.”
Om te voelen wat er leeft bij de aangesloten sectoren, komt er dit jaar een nieuwe branchemonitor. “We willen een scherper zicht krijgen op hoe onze sectororganisaties ervoor staan. Wat houdt hen bezig? Waar lopen ze tegenaan? Hoe evolueren ze op vlak van ledenwerving en dienstverlening?” Die inzichten moeten leiden tot een nog meer gerichte ondersteuning. “We willen het aanbod zo sterk en toegankelijk mogelijk maken en tegelijk blijven groeien. Nieuwe federaties blijven welkom.”
Philippe Van Walleghem gooit tot slot een pluim naar de twee rechterhanden binnen zijn sectorwerking. “Ik werk nauw samen met Anton Van Assche, die als liaison een sterk vertrouwen heeft opgebouwd met de sectoren. En ook onze office manager Bieke Pauwels is onmisbaar. Zelf breng ik vooral ervaring mee uit het sociaal overleg. Veel sectoren zitten in een paritair comité, dus die kennis helpt. We vullen elkaar goed aan. Dat maakt ons sterk.”
