… druppelt het in Brussel. Maar wat als het internationaal stormt? Trekken de donkere wolken dan over onze contreien? Waaien de Oosterse tornadowinden dan ook met straffe beauforts over ons ondernemerslandschap? Velen onder jullie vrezen van wel. Want de spanningen kruipen via olieprijzen, transportkosten en energiecontracten snel onze economie binnen. Om uiteindelijk op het bord van onze ondernemers te belanden.

Laat me het fatsoen hebben mee te geven dat UNIZO de kmo en zelfstandige ondernemer altijd centraal zet. Maar dat in tijden van oorlog natuurlijk in de eerste, tweede en derde plaats aandacht moet uitgaan naar het menselijk leed dat hiermee gepaard gaat. Ook dit conflict brengt alweer gruwel met zich mee die niet meer zou mogen thuishoren in de 21e eeuw. En dat mogen we nooit relativeren. Het inschatten van de gevolgen voor de Belgische kmo schuift die hoofgedachte ook niet opzij. Dit conflict brengt heel wat teweeg. 

Volgens onze bevraging eerder deze week verwachten jullie een aanzienlijke impact van dit conflict op jullie kosten en werking. Dat lijkt mij een correcte inschatting. De Straat van Hormuz ligt midden in de spanningszone. Zodra daar risico’s en blokkages ontstaan, reageren de energiemarkten. En dat vertaalt zich onder meer in hogere brandstofprijzen, duurdere transporttarieven en stijgende verzekeringskosten.

Het geeft een déjà-vu. Want na de Coronacrisis en de energiecrisis door de oorlog in Oekraïne, weten kmo’s hoe snel internationale schokken doorwerken in hun dagelijkse realiteit. Heel wat bedrijven houden dan ook opnieuw rekening met scenario’s waarin kosten stijgen en levertermijnen langer worden. Wanneer energie en transport duurder worden, krimpen marges snel. En waar marges verdwijnen, verdwijnt de ruimte om te investeren, aan te werven of te groeien.

De buffers van veel ondernemingen zijn de voorbije jaren door de opeenvolgende crisissen al stevig aangesproken. Eerst een pandemie, daarna een energiecrisis en een periode van hoge inflatie. Al die schokken lieten hun sporen na. Als ondernemer ben je een plantrekker, een puzzelaar en een padvinder, maar trop is ook voor ondernemers teveel. Je kan niet schokken blijven dempen. 

Bovendien is België extra gevoelig voor internationale energiepieken. Wanneer energieprijzen stijgen, werkt dat bij ons vrijwel automatisch door in de loonindexering, wat zorgt voor hogere loonkosten. En die zorgen op hun beurt opnieuw voor hogere prijzen. Daarom pleit UNIZO al langer voor een duurzaamheidsindex. Die kan vermijden dat tijdelijke geopolitieke schokken automatisch zorgen voor structureel hogere loonkosten. Een conflict dat duizenden kilometers verderop ontstaat, mag onze competitiviteit hier niet blijvend onder druk zetten.

In crisissituaties verschuift de machtsbalans snel. Grotere spelers in energie, logistiek of toelevering kunnen kosten gemakkelijker doorrekenen. Kleinere ondernemingen hebben die luxe vaak niet en ondergaan zelf de prijsstijgingen van hun toeleveranciers of dienstverleners. Daarom moeten toezichthouders alert blijven voor misbruik van marktmacht. 

We verwachten vandaag dan ook vooral waakzaamheid en realisme van het beleid. Internationale conflicten liggen buiten onze invloed, maar hoe we er mee omgaan, niet. Overheden en toezichthouders moeten alert zijn, markten moeten eerlijk blijven functioneren en bedrijven mogen niet opnieuw het zwakste schakeltje worden in een keten van externe schokken.

Laat ons hopen dat de storm snel gaat liggen. Voor onze bedrijven, maar in de eerste plaats voor alle mensen en families in de conflictzone.  

Lees hier ons standpunt over de escalatie in het Midden-Oosten

Bart Buysse
gedelegeerd bestuurder UNIZO

Nuttig voor jou