Bart Bespreekt 

de Vlaamse begroting

Wanneer mijn straffe collega’s van de UNIZO-startersbegeleiding met een beginnende ondernemer aan tafel zitten, geven ze altijd dezelfde, simpele raad: je cijfers moeten vandaag kloppen, maar morgen ook. Kijk dus verder dan je huidige kosten en inkomsten en hou rekening met de investeringen en opleidingen die je zaak straks en naar de toekomst nodig heeft. Samen zoeken ze dan verder uit hoe je alles zo kan plannen dat je vandaag rondkomt en morgen verder kan groeien. 

Welnu, gisteren legde de Vlaamse regering een begroting in evenwicht voor. En daarvoor verdient ze lof, want deze oefening was bijzonder moeilijk en vergde harde keuzes. Daarbij werden enkele goede keuzes gemaakt, maar ook een aantal waarbij onze starterscoaches hun wenkbrauwen zouden fronsen. 

Laten we beginnen bij het positieve: wat niet in de Septemberverklaring staat. Het fiscaal gunstregime voor de overdracht van familiale ondernemingen blijft behouden. Daarvoor hebben we ons bij UNIZO stevig ingezet, en daar ben ik bijzonder blij om. Wie jarenlang zijn bedrijf heeft opgebouwd, moet zijn levenswerk met rechtszekerheid en zonder extra obstakels kunnen overdragen. Na de verstrengingen van vorig jaar en de betrachting van Vooruit om via de familiale ondernemingen extra belastinginkomsten binnen te rijven, blijft de regeling ongeschonden. Een belangrijke overwinning. 

Ook sterk is dat de overheid naar zichzelf durft te kijken. Een besparing van 750 miljoen euro was voor ons een basisvoorwaarde, net als het vrijwaren van de infrastructuurinvesteringen zodat jouw medewerkers en klanten vlot op hun bestemming raken en bedrijven hun goederen efficiënt kunnen vervoeren. 

Tot zover het positieve. Want wat wél in de begroting staat, vinden we teleurstellend. Vorig jaar werd de kmo-portefeuille reeds ingeperkt: de adviespoot verdween terwijl de opleidingspoot behouden bleef. Nu verdwijnt ook de rest van die portefeuille. Tegelijkertijd wordt het departement Werk fors uitgekleed om Onderwijs te vrijwaren. Zo verdwijnen helaas opnieuw instrumenten die jouw onderneming helpen groeien.

Het schrappen van de kmo-portefeuille is een zeer kwalijke zaak. Meer dan 54.000 ondernemers gebruikten die vorig jaar voor opleiding en advies. Om medewerkers nieuwe vaardigheden bij te brengen, of om zelf sterker te worden in het ondernemen. Want je kan een uitstekende bakker, aannemer of winkelier zijn en tegelijk nog heel wat te leren hebben over financieel beheer, personeelsbeleid, innovatie of digitalisering. 

Wie zegt te willen inzetten op productiviteit en groei, maar tegelijk bespaart op een instrument dat bewezen productiviteit oplevert, spreekt zichzelf flagrant tegen. Een recent extern onderzoek wees nog uit dat elke euro steun via de kmo-portefeuille twee euro productiviteitsgroei genereert. Dit schrappen zal op korte termijn misschien geld besparen, maar vooral productiviteit en nieuwe inkomsten kosten op langere termijn. Zijn groei, productiviteit en arbeidsmarkt geen prioriteit voor Vlaanderen? Dat is alvast onze lezing.

Bij een begrotingsinspanning van die omvang moet iedereen zijn steentje bijdragen. Dat gebeurt ook grotendeels in dit akkoord. Het probleem ligt bij de visie en de prioriteiten die gesteld worden, of het gebrek daaraan. Want hoe wil de regering ondernemingen en onze vele kmo’s in het bijzonder sterker maken als ze steeds verder knipt in de middelen die hen daarbij helpen?

Voor de grote industrie en de werkende mensen, die ook inspanningen moeten leveren, is er een plan. Maar wat is het plan voor de 738.000 kmo’s in Vlaanderen? Dat zien we niet in deze begroting. Ik vraag me dan ook af of het geen tijd wordt voor een Vlaamse minister voor kmo’s, zoals op federaal niveau. Want Vlaanderen heeft geen gebrek aan ondernemers, maar wel aan een beleid voor hen. En dat vergt voldoende instrumenten, ook op maat van kmo’s, om mee te werken en beleid te voeren.

Vlaanderen kiest met deze begroting voor kortetermijnwinst en niet voor langetermijnvisie. Want hoe houd je de begroting ook op langere termijn in evenwicht en liefst zelfs op overschot als je bespaart op de groei en productiviteit die haar moeten dragen? 

En zo komen we terug bij de raad van onze starterscoaches: zorg ervoor dat je vandaag rondkomt en morgen verder kan groeien. Een begroting in evenwicht houdt zichzelf niet in stand. Daarvoor heb je ondernemingen nodig die kunnen investeren, mensen aanwerven en groeien. De begrotingscijfers kloppen misschien vandaag, na moeilijke dagen en nachten. Maar zonder groei wordt de oefening morgen alleen maar moeilijker. Dan kan de regering niet opnieuw bij dezelfde ondernemers aankloppen om nog een groeihefboom te schrappen.

Bij UNIZO blijven we daarom aandringen op een plan voor onze kmo’s. Wie van ondernemers verwacht dat ze de welvaart van morgen mee dragen, moet hen vandaag ook de kans geven om die te creëren!