Bart bespreekt statistische dieptepunten

Het is elk kwartaal uitkijken naar de UNIZO KMO-Barometer. Een statistisch hoogtepunt waarop we jouw stem letterlijk kunnen aflezen. Het instrument bij uitstek voor ons lobbywerk en om ons beleid aan af te toetsen en bij te sturen. Alleen blijkt dat statistische hoogtepunt al enige tijd een dieptepunt. Want ondanks de cijfers die al jaren achteruitgaan, zien we in de laatste paar barometers toch wel zorgwekkende tendensen.

Slechts 30 procent van de kmo’s heeft nog ruimte om te investeren. 9 op de 10 denkt niet aan extra personeel. 1 op de 5 vreest zijn facturen op korte termijn niet te kunnen betalen en amper 5 procent kijkt met vertrouwen naar de Belgische economie. Opvallend: de negatieve groep verkleint wat en schuift deels op naar neutraal, maar vooral naar zeer negatief. En dat is een dieprood alarmsignaal. Wie deze cijfers leest als een gewone conjunctuurdip, vergist zich. Dit gaat over de vraag hoeveel rek er nog zit op onze kmo’s. 

Dit buizenrapport komt er natuurlijk door een heleboel redenen. Vele daarvan wegen al een hele tijd op jullie ondernemingen: aanhoudende zware concurrentie, veel onzekerheden, hoge kosten, administratieve rompslomp, … Maar de nieuwe factor, en volgens ons ook de grote schuldige achter deze dalende cijfers, is het conflict in het Midden-Oosten. 75 procent van jullie ondervond de voorbije tijd stevig rendabiliteitsverlies door het geopolitieke kat-en-muisspel. Evenveel ondernemers geven aan geen beterschap te verwachten in de komende zes maanden. En misschien wel het belangrijkste en meest zeggende cijfer: slechts 18 procent kan de hoge kosten van deze crisis doorrekenen aan zijn klanten. En dat is een probleem.

De bakker die zijn energiefactuur ziet stijgen, maar zijn brood niet duurder durft maken. De aannemer die materialen duurder aankoopt, maar vastzit aan offertes die maanden geleden zijn opgemaakt. De winkelier die klanten ziet twijfelen bij elke prijsverhoging. Het resultaat is telkens hetzelfde: de kost stijgt, de marge zakt en de ondernemer moet het verschil zelf opvangen. Voor velen onder jullie een herkenbaar verhaal, zo blijkt.

Dat is economisch gevaarlijker dan het op het eerste gezicht lijkt. Want een ondernemer die zijn kosten niet kan doorrekenen, begint niet meteen met schrappen. Eerst stelt hij investeringen uit, daarna wordt hij voorzichtiger met aanwervingen en vervolgens komt elke factuur harder binnen. En zo tanen zijn veerkracht en weerbaarheid. Een economie verliest niet alleen kracht door faillissementen, maar ook door duizenden ondernemers die tegelijk op de rem gaan staan omdat hun marge te dun wordt en hun vertrouwen te laag.

Precies dat zien we in deze barometer. Daarom waarschuwen we onze beleidsmakers voor een sluipende verzwakking van het kmo-weefsel. Niet de spectaculaire crash is vandaag het grootste risico, maar de trage erosie. Daarom moet de politiek deze barometer ernstig nemen. De begroting moet op orde, dat is een feit. Maar wie dat doet door opnieuw naar onze ondernemers te kijken, zal deze dieprode cijfers nog wat donkerder doen kleuren. Nieuwe lasten, extra verplichtingen of maatregelen die de loonkost en concurrentiekracht verder onder druk zetten, komen vandaag rechtstreeks terecht bij bedrijven die al rekenen tot achter de komma. Laat kmo’s dus niet de begrotingsput vullen. Want wie vandaag hun marge verder afroomt, haalt morgen ook de investeringen, jobs en veerkracht uit onze economie. Daar heeft niemand belang bij, ook de werkgelegenheid en de begroting niet!

Bart Buysse