Energiecrisis: de meest gestelde ondernemersvragen

Ondernemen betekent uitdagingen. Soms komen ze onverwacht. Daar is vaak een gezonde portie wilskracht voor nodig. Zoals de hoge energieprijzen van de afgelopen maanden. UNIZO en sectorfederatie Nelectra zorgen voor duidelijkheid. Jouw vragen over de energiecrisis beantwoorden we hier.

 

 

Ontdek hier het standpunt van UNIZO in de energiecrisis. 
Laat je inspireren door onze 20 tips om energie te besparen.

Kan ik zomaar veranderen van energieleverancier?

Gezinnen, zelfstandigen en kleine kmo’s met een jaarlijks energieverbruik van minder dan 100.000 kWh elektriciteit of gas kunnen op elk moment gratis veranderen van energieleverancier. Men moet dan enkel rekening houden met een opzegtermijn van één maand. kmo’s met elektriciteits- of aardgasverbruik boven deze drempelwaarde moeten de contractuele voorwaarden inzake o.a. opzegtermijn en verbrekingsvergoeding respecteren.

Sommige energieleveranciers rekenen wel de volledige jaarlijkse vaste vergoeding (administratieve- en ander kosten) aan, ook als je minder dan een jaar klant blijft. Hou daar dus rekening mee als je van leverancier wil veranderen.

 

Hoe kies ik de meest interessante energieleverancier?

Je kan energieprijzen en mogelijke prijsformules van de verschillende energieleveranciers op de markt vergelijken via o.a.:

  • de V-test van de VREG. Dit is een officiële website van de Vlaamse regulator voor elektriciteit en gas waar je energieprijzen van verschillende leveranciers kan vergelijken voor Vlaanderen, verschillende mogelijke contracten kan vergelijken, en waar je een energiecontract kan vinden die bij jouw (bedrijfs)situatie past
  • Mijnenergie.be. Dit is een onafhankelijke prijsvergelijkingsmodule, ook voor ondernemingen. De vergelijkingsmodule laat je toe om de tarieven van de verschillende energieleveranciers te vergelijken vertrekkend van jouw jaarlijks elektriciteits- en/of gasverbruik.
  • Zelfstandigen en kmo’s die gelokaliseerd zijn in het Brussels Gewest kunnen de simulator van de Brusselse regulator voor energie gebruiken. Via deze prijsvergelijkingsmodule kunnen ook “professionele gebruikers” (zelfstandigen en kmo’s) prijzen en voorwaarden van de energieleveranciers in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vergelijken.

Let wel: als energiegebruiker heb je in de huidige omstandigheden eigenlijk geen goede/goedkope alternatieven of opties.

Kunnen wij overtollige stroom van zonnepanelen verkopen of energie delen met buur-kmo’s?

Sinds 2022 kunnen eigenaars van zonnepanelen in Vlaanderen stroom verkopen/delen.

Er zijn echter heel wat voorwaarden, zo moet je een digitale meter hebben, en elke locatie/deelnemer moet een contract hebben bij dezelfde elektriciteitsleverancier.

Je vraagt bij jouw leverancier best na of er specifieke voorwaarden aan het energiedelen of de persoon-aan-persoon-verkoop verbonden zijn.

Inzake de mogelijkheden om opgewekte zonne-energie te delen met anderen en/of “persoon aanpersoon-verkoop” : zie de info op onderstaande websites van de Vlaamse regulator:

Om een antwoord te kunnen bieden op de vele praktische vragen daarbij, ontwikkelde netbeheerder Fluvius een website met “veelgestelde vragen” en bijhorende antwoorden.

Wie een project wil lanceren om energie te delen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan een beroep op de “Facilitator Energiedelen en Energiegemeenschappen”.

Als je de energieproductie van zonnepanelen wil valoriseren, kan je daar in Brussel groenestroomcertificaten verkrijgen. Alle voorwaarden hieromtrent zijn terug te vinden op de website van de Brusselse netbeheerder Sibelga.

Mag de energieleverancier een waarborg vragen bij het afsluiten van een energiecontract?

Ja, dat mag. Sommige leveranciers vragen een waarborg omdat ze oordelen dat er bij de potentiële klant een bepaald risico op toekomstige betalingsproblemen is. Door een waarborg te vragen, bouwt de leverancier meer zekerheden in voor het geval er betalingsproblemen zouden zijn.

De energieleverancier moet duidelijk maken wat het bedrag van de waarborg is (bijvoorbeeld enkele maanden verbruik).  Hij moet ook meedelen wanneer de waarborg zal terugbetaald worden (bijvoorbeeld één maand na de slotfactuur). De waarborg wordt enkel volledig terugbetaald als alle energiefacturen betaald zijn.  Indien je in gebreke blijft, wordt de waarborg gebruikt om de openstaande facturen en bijkomende kosten te betalen. De waarborg wordt op een geblokkeerde rekening gestort.

Wat als ik mijn energiefacturen niet meer kan betalen? 

De sterk gestegen energieprijzen wegen op het bedrijfsresultaat van veel ondernemingen.

Zowel de periodieke voorschotfacturen als de afrekeningen kunnen uit grote bedragen bestaan waarvan je misschien niet meer weet of en hoe je ze kan betalen.

Als je vaststelt dat je jouw energiefactuur niet meer kan betalen, neem dan contact op met jouw energieleverancier. Dat doe je best nog voor de betalingstermijn van de energiefactuur verstreken is. Daarna kan het mogelijk te laat zijn om nog tot een oplossing te komen. Als je tijdig contact opneemt met je energieleverancier, kan deze je uitstel tot betaling verlenen en eventueel een afbetalingsplan voorstellen. Energieleveranciers zijn niet verplicht om deze mogelijkheden te voorzien, maar hebben daar normaal gezien wel oren naar.  Of men al dan niet uitstel van betaling of een afbetalingsplan wil aanvaarden zal ook functie zijn van de grootte van het verschuldigde bedrag, jouw historiek als klant, en een eventuele kredietwaardigheidscheck.

Voor sommige ondernemers komt de energiefactuur bovenop stijgende loon- en grondstofkosten. In zo’n geval kan het aan te raden zijn een schuldherschikking of zelfs bescherming tegen schuldeisers te overwegen. Dyzo vzw kan je daar in bijstaan.

Kan ik afgesloten worden van elektriciteit of aardgas omwille van wanbetaling?

Als een residentiële klant (gezin) in Vlaanderen zijn energiefactuur niet (meer) betaalt, dan mag de energieleverancier deze niet afsluiten van elektriciteit en/of aardgas.

De particulier met een residentieel contract ontvangt eerst een betalingsherinnering. Als hij daar niet tijdig op reageert, zal de leverancier hem een ingebrekestelling sturen. Reageert hij ook op die ingebrekestelling niet, dan mag de leverancier zijn contract opzeggen, maar dat betekent niet dat hij wordt afgesloten van elektriciteit en/of aardgas. De leverancier moet nog minstens 45 kalenderdagen energie leveren, daarna kan de distributienetbeheerder Fluvius hem verder van energie voorzien als sociale leverancier. Enkel na lange procedures en tussenstappen, en in uitzonderlijke gevallen kan de netbeheerder beslissen om hem af te sluiten van energie, al is dat wel verboden tussen 1 december en 1 maart.

In het Brussels Gewest is de situatie voor residentiële klanten vergelijkbaar, ook daar moeten verschillende stappen en procedures doorlopen worden. Meer info vind je op de website van de Stad Brussel. 

De Vlaamse minister van energie verklaarde op 3 september 2022 dat ze dergelijke afsluitingen voor residentiële energiegebruikers helemaal onmogelijk wil maken. Om dat te bewerkstelligen voert ze gesprekken met distributienetbeheerder Fluvius.

Voor bedrijven of handelszaken met een zogenaamd “professioneel energiecontract” is dat anders, zij kunnen wél zonder energie komen te zitten als ze hun energiefacturen niet op tijd betalen.

Wat bij een conflict met mijn energieleverancier?

Niet alleen particulieren, ook zelfstandigen, handelaars, vrije beroepen en kmo’s kunnen de Ombudsdienst Energie contacteren om een minnelijke regeling te vergemakkelijken voor een geschil met hun elektriciteits- of aardgasleverancier. Als je een geschil hebt over bv. facturen (voorschotfacturen of eindafrekeningen) of een verkeerd gelopen leverancierswissel dan kan je beroep doen op de Ombudsdienst. Dat kan ook in geval van geschillen met de netwerkbeheerder.

Indien je een klacht indiende bij jouw leverancier en je ontving geen bevredigend antwoord na bv. meer dan 10 werkdagen in geval van betwisting van een factuur, dan kan je deze dienst inschakelen.

De Ombudsdienst zal proberen om tot een minnelijke regeling te komen, maar dat is jammer genoeg niet altijd mogelijk. Na afloop van de bemiddelingsprocedure door de Ombudsdienst is nog steeds een gerechtelijke procedure mogelijk.

Kan ik afgeschakeld worden als er een tekort aan aardgas dreigt?

Om veiligheidsredenen mag de gastoevoer niet écht stilvallen want dat zou risicovol zijn. Dus technisch is er geen afschakelplan maar wel een “noodplan aardgas”. Het plan voorziet maatregelen om het gasverbruik te laten dalen.

Er zijn drie niveaus:

  1. Waarschuwingsfase
  2. Alarmfase
  3. Noodfase

In de eerste fase, de waarschuwingsfase, én de tweede fase (de alarmfase), controleren de overheid en aardgasnetbeheerder Fluxys de spelers en de gasstromen van en naar de buurlanden, maar de gasmarkt blijft functioneren.

In noodfase drie kunnen grote industriële gasgebruikers de vraag krijgen om hun gasverbruik te verminderen of te stoppen. Er is vandaag geen reden om een waarschuwingsfase of alarmfase voor België af te kondigen.

Deze noodplannen zijn vrij ruw en zullen moeten verfijnd worden.

Kan ik subsidies of premies ontvangen voor energiebesparende investeringen?

Ondernemingen in Vlaanderen kunnen premies ontvangen wanneer zij investeren in energiebesparing (bv. hoogrendementsbeglazing, relightingprojecten, etc… ) en hernieuwbare energie (zonneboiler, warmtepomp, warmtepompboiler) in bestaande niet-woongebouwen. Daarnaast zijn er ook premies voor specifieke energiebesparingsprojecten na de uitvoering van een energiestudie.  Ze kunnen ook genieten van een verhoogde investeringsaftrek. Meer info vind je via:

Ook het Brussels Gewest voorziet energiepremies voor duurzame investeringen in gebouwen.

Zijn zonnepanelen interessant voor mij?

Veel ondernemingen investeerden reeds in zonnepanelen, maar toch blijft er nog een groot potentieel onbenut op daken van bedrijfsgebouwen. Zonnepanelen op bedrijfsdaken leveren tal van voordelen op. Er is de besparing op elektriciteitskosten die aanzienlijk is in tijden van hoge elektriciteitsprijzen, het bedrijf wordt minder afhankelijk van externe energieleveranciers, en het creëert een duurzaam en milieubewust imago. De zonnepanelen die op vandaag worden geplaatst garanderen een gebruikszekerheid tot 25 jaar. Door de huidige, zeer hoge elektriciteitsprijzen, is de investering snel terugverdiend. Veel bedrijven kunnen de opgewekte zonne-energie direct verbruiken, wat de terugverdientijd nog korter maakt. Voor een zonnepaneleninstallatie bij een kmo, zeker vanaf een bepaald vermogen, contacteer je best vooraf een gespecialiseerde firma.  Deze zal een voorafgaande studie uitvoeren, o.a. om de gevolgen voor het elektriciteitsnet te bekijken, informeert je maatgericht over eventuele overheidssteun, en biedt vaak verschillende unieke kmo-formules voor financiering en afbetaling.

Alle nuttige info en voordelen m.b.t. investeringen in zonnepanelen in het Brussels Gewest vind je op de website van leefmilieu Brussel.  

Is mijn dak wel goed georiënteerd voor zonnepanelen?

Via Zonnekaart Vlaanderen kan je nagaan in welke mate jouw dak geschikt is voor zonnepanelen. Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) maakte analyses om de oppervlakte, oriëntatie en hellingshoek van elk van de meer dan 2,5 miljoen daken te bepalen. Door dit te combineren met gedetailleerde informatie van het KMI kent men de dakdelen met veel zonlicht en de schaduwzones (veroorzaakt door bijvoorbeeld schouwen, andere gebouwen of bomen).  Zo kreeg elk gebouw (zelfs elk dakdeel van elk gebouw) een score. De zonnekaart beperkt zich niet tot daken van woningen, er is een inschatting van het zonnepotentieel van elk dak. Zo kunnen ook bedrijven, supermarkten, scholen, etc… inschatten in welke mate hun dak voldoende ruimte biedt om in hun energiebehoefte te voorzien.
Voor gebouwen met een goede score wordt automatisch berekend wat zonnepanelen op het dak kunnen kosten en wat ze kunnen opbrengen.

Het Brussels Gewest beschikt eveneens over een zonnekaart om het zonnepotentieel van jouw dak, en de kosten en baten voor het plaatsen van zonnepanelen in te schatten.

Is een zonneboiler op mijn dak interessant?

Dit is vooral interessant voor bedrijven met een grote warmwaterbehoefte. Met een zonneboiler kan je een aanzienlijk deel van uw warm water aanmaken. Op het dak van jouw gebouw wordt een zonnecollector geplaatst die de zonnestraling opvangt. De warmte van de collector wordt afgegeven aan het koude leidingwater in de boiler.

Om in te schatten wat een zonneboiler op jouw dak in Vlaanderen zou kunnen kosten en wat deze zou kunnen opbrengen, kan je een kijkje nemen op de website van het Vlaams gewest.

Voor het Brussels Gewest kan je terecht op de website van leefmilieu Brussel.

Kan ik premies of subsidies krijgen voor een zonneboiler op mijn dak?

Als je een zonneboiler installeert op een niet-woongebouw aangesloten op het net, dan kom je in aanmerking voor een premie van de netbeheerder. Het moet gaan om gebouwen in het Vlaamse Gewest die vóór 2014 zijn aangesloten op het elektriciteitsdistributienet. Is het gebouw na 2014 aangesloten? Dan moet de omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen meer dan 5 jaar geleden verleend zijn.

Vanaf 1 oktober 2022 kan je de premie aanvragen via mijnverbouwpremie.be.

Wil je deze premie via mijnverbouwpremie.be aanvragen tussen 1 oktober en 31 december 2022? Dan mogen de facturen die je nodig hebt voor je aanvraag, niet ouder zijn dan 27 maanden (2 jaar en 3 maanden). Voor meer info kan je terecht bij Fluvius.

Voor gewestelijke of gemeentelijke zonneboilerpremies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest surf je naar www.renolution.brussels .

Heb ik een omgevingsvergunning nodig als ik zonnepanelen laat plaatsen?

In Vlaanderen geldt meestal een vrijstelling voor het plaatsen van zonnepanelen op een hellend of plat dak als:

  • de zonnepanelen geïntegreerd zijn in het dak
  • ze enkele centimeters boven het bestaande dak gemonteerd worden
  • de zonnepanelen op een plat dak niet hoger dan 1 meter boven de dakrand uitkomen
  • ze ongeveer in de zelfde helling liggen als het dak zelf

Meestal heeft men geen omgevingsvergunning nodig om zonnepanelen te plaatsen op het dak, tenzij het zou gaan om een gebouw dat tot beschermd erfgoed behoort. Bij een zonnepaneleninstallatie op de grond is normaal gezien wel een omgevingsvergunning vereist.

Ook in het Brussels Gewest is meestal geen vergunning nodig voor zonnepanelen die niet zichtbaar zijn vanaf de openbare weg of als ze in het dakvlak zijn ingewerkt of evenwijdig aan dit vlak op het dak zijn bevestigd.

Voorzichtigheidshalve raden wij aan om toch eerst vooraf te informeren bij de gemeente, want er zou eventueel een meldingsplicht kunnen bestaan.

Meer info:

Er zijn wel andere voorwaarden, zoals een keuring door een erkend controleorganisme en aanmelding bij de netbeheerder. En uw dak mag geen asbestdak zijn.

Is een groepsaankoop voor zonnepanelen nog zinvol?

Een groepsaankoop is niet noodzakelijk de beste oplossing voor jouw specifieke bedrijfssituatie. Dat biedt namelijk minder flexibiliteit op vlak van merk en type zonnepanelen, omvormer,… terwijl het voor het rendement net belangrijk is dat de installatie volledig is aangepast aan uw specifieke noden en situatie. Een onafhankelijke lokale installateur heeft een veel breder aanbod en kan een installatie geheel op maat aanbieden.

Pas dus op dat je geen appelen met peren vergelijkt. Wat is de kwaliteit van de gebruikte materialen? Wat is er inbegrepen en welke kosten komen er mogelijks nog bovenop (bv. huur hoogtewerker, nodige ingrepen in de dakconstructie, aanpassingen aan de elektrische installatie, vereiste keuringen,…). Welke garantie en service (na verkoop) worden geboden? 

elektriciteit, energie, opmetenHoe kan ik mijn energieverbruik in realtime monitoren?

Wie een digitale meter heeft, kan deze (laten) uitlezen. Dat kan op twee manieren.

  1. Via de displays: raadpleeg hiervoor de handleidingen voor de digitale meters van Fluvius.
  2. Via de twee lokale gebruikerspoorten P1 en S1.
    • Via de P1-poort lees je je verbruik (in kWh), je actief vermogen (in kW) en enkele kwaliteitsgegevens seconde per seconde af.
    • De S1-poort toont ruwe data aan een bijzonder hoge frequentie.

Beide poorten zijn geschikt om gedetailleerde verbruikersdata op te vragen en om huishoudelijke apparaten ‘slim’ aan te sturen. Je elektrotechnisch installateur kan hierbij helpen.

Er zijn ook voldoende toestellen beschikbaar op de markt die het energieverbruik in realtime kunnen monitoren. Een keuze maken tussen deze toestellen en welke in uw specifieke situatie het meest geschikt is, is niet eenvoudig. Laat je hiervoor bijstaan door uw elektrotechnisch installateur. Wees je er ook van bewust dat je een geruime tijd zal moeten monitoren. De uitdaging bestaat er vervolgens in om de data van de monitoring koppelen aan uw meta data, daar besluiten uit te trekken en de juiste beslissing te nemen. U laat zich hier best bijstaan door een vakman uit de elektro-sector.

De netbeheerder Fluvius ontwikkelde een handige online-toepassing, Mijn Fluvius, waarmee je je energieverbruik kan opvolgen. Deze applicatie werkt zowel voor aardgas als voor elektriciteit. De toepassing geeft uw verbruik weer, niet het bedrag in euro’s. Als je het verbruik in euro’s wil moet je een eenvoudige berekening maken aan de hand van het tarief dat je in die bepaalde periode betaalde voor elektriciteit en/of gas.  Dat tarief vind je terug in je contract.

Sibelga is de netbeheerder voor de distributie van aardgas en elektriciteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Wie kan er mijn energiehuishouding komen analyseren en voorstellen doen om hier beter mee aan de slag te gaan?

Je kan via verschillende kanalen onafhankelijk energieadvies bekomen. Bijvoorbeeld via energiehuizen, architecten en benovatiecoaches. Er zijn ook steden en gemeenten die op dat vlak initiatieven nemen en daarnaast bestaan er Provinciale Steunpunten Duurzaam Wonen en Bouwen. Een overzicht vind je hier. Ook kan je steeds terecht bij de elektrotechnische installateurs van sectorfederatie Nelectra. Zij focussen zich op hernieuwbare energie.

Om een betrouwbare analyse te kunnen maken, heb je wel de (meta)data van de energiehuishouding nodig (bv. via de digitale meter). Zo niet, zal er gedurende geruime tijd gemonitord, gemeten en geanalyseerd moeten worden.

Voor meer informatie kan je terecht op Hoe kan ik mijn energieverbruik in real time monitoren?. Brusselse bedrijven kunnen hier terecht.