Korte intro
Digitale toepassingen doen steeds vaker méér dan administratie vereenvoudigen. Planningsoftware verdeelt werk, een CRM maakt rangschikkingen van verkopers, software registreert prestaties en AI helpt bij rekrutering, evaluatie of taakverdeling.
Zonder het zo te noemen, gebruiken ook ondernemingen daardoor steeds vaker vormen van algoritmisch management: software ondersteunt of neemt beslissingen over hoe mensen hun werk uitvoeren.
Dat kan tijd besparen en de organisatie verbeteren. Maar zodra software mee bepaalt wie welke taak krijgt, wanneer iemand werkt of hoe iemand wordt beoordeeld, wordt het ook een kwestie van personeelsbeleid en werkbaar werk.
De praktische regel voor een kmo is daarom eenvoudig:
Automatiseer gerust de organisatie van het werk, maar automatiseer niet ongemerkt het werkgeverschap.
Waarom is dit nu relevant?
Op 20 juli 2026 lanceerde de Europese Commissie de tweede fase van de raadpleging over een toekomstige Quality Jobs Act. Een van de centrale onderwerpen is precies het gebruik van algoritmisch management en AI op het werk. Europa kijkt daarbij onder meer naar transparantie, menselijk toezicht en bescherming tegen buitensporige digitale monitoring.
Dat komt niet uit het niets. Nieuwe Europese gegevens tonen dat ongeveer 26,5% van de werknemers zijn prestaties via computerprogramma's ziet monitoren en bij ongeveer 27,4% taken door computersystemen worden toegewezen. Het Europees Parlement waarschuwt tegelijk voor mogelijke gevolgen zoals hogere werkintensiteit, verlies van autonomie, stress en onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor geautomatiseerde beslissingen.
Recent onderzoek van het Joint Research Centre bevestigt dat algoritmisch management inmiddels veel verder gaat dan platformbedrijven. Algoritmen worden gebruikt voor planning, taakverdeling, instructies, beoordeling en controle.
Voor een kmo is dit daarom niet alleen toekomstige regelgeving. Het is vandaag al een vraag over goed werkgeverschap en goede werkorganisatie.
Voor wie?
Dit advies is vooral relevant voor ondernemingen die digitale toepassingen gebruiken voor personeelsplanning, urenregistratie, taakverdeling, CRM en verkoopopvolging, rekrutering, prestatiemeting of productiviteitsanalyse.
Het speelt eveneens wanneer werk wordt uitgevoerd door uitzendkrachten, freelancers of andere externe medewerkers. Het Europees Parlement stelt expliciet voor dat toekomstige regels ook rekening houden met werknemers die via tussenpersonen werken.
Wat betekent dit strategisch?
Een interessante verschuiving dient zich aan.
Tot nu toe stelde een onderneming vooral de vraag: “Kan software deze beslissing voor mij nemen?”
Voortaan wordt minstens even belangrijk: “Welke beslissingen willen we als werkgever zelf blijven nemen?”
Dat onderscheid kun je eenvoudig maken.
Laat technologie vooral ondersteunen bij informatie verzamelen, patronen herkennen, voorstellen doen, planning optimaliseren en repetitieve administratie.
Wees veel voorzichtiger wanneer technologie invloed krijgt op beoordeling, beloning, werkroosters, promotie, selectie, sancties of beëindiging van samenwerking.
Het Europees Parlement beveelt voor dergelijke toepassingen onder meer transparantie, menselijk toezicht en de mogelijkheid van menselijke herziening aan. Beslissingen over bijvoorbeeld aanwerving, ontslag, verloning en disciplinaire maatregelen zouden volgens die aanbevelingen uiteindelijk door een mens moeten worden genomen. Dit zijn voorstellen voor toekomstige EU-regels, geen nieuwe algemene Belgische verplichtingen die vandaag al als zodanig gelden.
Bronnen
- De meest actuele aanleiding is de consultatie van de Europese Commissie over de Quality Jobs Act van 20 juli 2026. Voor de onderzoeksbasis is het nieuwe JRC-onderzoek Algorithmic management and working conditions in Europe, gepubliceerd in juli 2026, bijzonder relevant.
- Daarnaast zijn de resolutie en aanbevelingen van het Europese Parlement over AI en algoritmisch management op de werkplek en het onderzoek van het JRC naar digitale monitoring en algoritmische werkorganisatie nuttige achtergrondbronnen.
