Stoppen met je zaak

Je wenst je zelfstandige activiteit stop te zetten. Hoe je dat moet doen, hangt af of je al dan niet failliet bent.

1. Je zelfstandige activiteit stopzetten zonder faillissement

• Schrijf je zelfstandige activiteit uit uit de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dat kan je doen bij Liantis ondernemingsloket. Vervolgens ontvang je een attest van schrapping. Je zal wel administratiekosten moeten betalen. 
• Schrap je BTW-nummer. Je moet de btw-administratie binnen de maand na de stopzetting van je activiteiten op de hoogte brengen. Doe je dit niet, dan riskeer je een boete. Ook voor de schrapping van je btw-nummer kan je een beroep doen op Liantis ondernemingsloket.
• Breng je sociaal verzekeringsfonds en ziekenfonds op de hoogte van de stopzetting. Ben je niet langer als zelfstandige actief, dan hoef je geen sociale bijdrage meer te betalen. Binnen de vijftien dagen na je stopzetting moet je je sociaal verzekeringsfonds op de hoogte brengen. Je bezorgt hiervoor een verklaring en een bewijs van stopzetting, zoals bijvoorbeeld je attest van schrapping uit de KBO. Voor het lopende kwartaal zal je sowieso nog een laatste kwartaalbijdrage moeten betalen. Ook je ziekenfonds moet je binnen de vijftien dagen verwittigen van de stopzetting van je eenmanszaak. Zij zullen je daarop met je nieuwe statuut inschrijven (bijvoorbeeld als werknemer, als invalide …).

Wat met je vennootschap? Je kan hieruit ontslag nemen en deze desnoods ontbinden en vereffenen. Meer informatie kan je hier vinden.

2. Je zelfstandige activiteit stopzetten door faillissement

• Je kan je faillissement (natuurlijke persoon) zelf aangeven via het digitale platform Centraal Register Solvabiliteit (RegSol). Wanneer het over een vennootschap gaat, dient dit te gebeuren door de raad van bestuur.
• Je ondernemings-en BTW nummer worden door het faillissement niet automatisch stopgezet. De curator zal de schrapping doorgaans niet op zich nemen, waardoor je dit zelf zal moeten doen. 
• Ook wanneer je je zelfstandige activiteit stopzet na een faillissement, zal je zelf je aansluiting van het sociaal verzekeringsfonds moeten stopzetten en het ziekenfonds verwittigen van de stopzetting van je zelfstandige activiteit. De curator neemt deze taak niet op zich. 

Vaak is er geen medewerking meer van de boekhouder/accountant van de zelfstandige voor de afhandeling van de stopzetting/faillissement van de zaak, aangezien die ook niet meer betaald is. Wat moet je doen? Hieronder zijn er enkele mogelijke oplossingen:

• Boekhouder betalen
• Een contract afsluiten met een andere boekhouder, bijvoorbeeld samen met andere OCMW’s, voor losse opdrachten.
• Zelf een boekhouder aanwerven of aansluiten bij een dienst die deze opdrachten voor zich neemt.

Een vennootschap kan ontbonden worden bij beslissing van de algemene vergadering (vrijwillige ontbinding) of door de rechter (gerechtelijke ontbinding).

De vrijwillige ontbinding van een vennootschap

Het bestuur moet het voorstel tot ontbinding toelichten in een verslag.

• Bij dat verslag moet een staat van activa en passiva worden gevoegd, dat maximaal drie maanden oud is.
• De commissaris (ofwel bedrijfsrevisor of externe accountant, als er geen commissaris is) moet in een bijzonder verslag attesteren dat deze staat de toestand van de vennootschap op volledige, getrouwe en juiste wijze weergeeft.

Deze drie documenten worden, samen met de oproepingsbrief voor de algemene vergadering, naar de aandeelhouders verstuurd.

De algemene vergadering moet de beslissing tot ontbinding nemen volgens de regels die gelden voor een statutenwijzigingen. Deze beslissing moet bij notariële akte worden vastgesteld. De algemene vergadering moet ook één of meerdere vereffenaars aanduiden. In bepaalde gevallen, zoals bij een deficitaire vereffening, moet de ondernemingsrechtbank hun aanstelling bevestigen.

Na afloop van de vereffening (en ten minste één maand voordat de algemene vergadering opnieuw samenkomt) leggen de vereffenaars op de zetel van de vennootschap de rekeningen neer (samen met de nodige stavingstukken). De algemene vergadering moet dan beslissen tot afsluiting van de vereffening. Deze beslissing moet worden neergelegd op de griffie van de ondernemingsrechtbank en worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

TIP: Onder bepaalde voorwaarden kan een eenvoudigere procedure worden gevolgd, waarbij de ontbinding en vereffening van de vennootschap via één akte plaatsvindt.

De gerechtelijke ontbinding van een vennootschap

De vennootschap kan ook gerechtelijk worden ontbonden.

De ondernemingsrechtbank kan op vraag van iedere belanghebbende (of van het openbaar ministerie) de ontbinding uitspreken van een vennootschap die gedurende drie opeenvolgende boekjaren haar jaarrekening niet heeft neergelegd. De wet spreekt over “niet meer actieve vennootschappen”.

De ontbinding van de vennootschap kan ook worden gevorderd om wettige redenen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de affectio societatis (de wil van de vennoten om door een vennootschapscontract gebonden te zijn) niet meer aanwezig blijkt te zijn.

De rechtbank kan de onmiddellijke afsluiting van de vereffening uitspreken of één of meer vereffenaars aanwijzen. Als de vereffening beëindigd is, brengt de vereffenaar verslag uit aan de rechtbank die vervolgens de afsluiting uitspreekt.

Een alternatief voor de complexe procedure voor de ontbinding van een vennootschap, is de ontbinding en vereffening in één akte.

Deze vereenvoudigde procedure kan je gebruiken als de volgende voorwaarden voldaan zijn:

• Er is geen vereffenaar aangesteld
• Uit de staat van activa en passiva blijkt dat er geen passiva meer zijn. Met andere woorden, de vennootschap mag geen schulden meer hebben (ten aanzien van derden).
• Alle aandeelhouders of vennoten moeten aanwezig zijn op de algemene vergadering (of er geldig vertegenwoordigd zijn) en moeten unaniem akkoord gaan met de gelijktijdige ontbinding en vereffening.

Daarnaast moeten alle verslagen die volgens de wet moeten worden opgemaakt, op de vergadering beschikbaar zijn: het ontbindingsvoorstel, het verslag van het bestuursorgaan, de staat van activa en passiva (die niet meer dan drie maanden voordien mag opgesteld zijn) en het verslag van de commissaris, de bedrijfsrevisor of de accountant.