STAP 1 bij exporteren: de goederencode bepalen van je product.

Laatste aanpassing: 
01/09/2022

DE GOEDERENCODE, BASIS VAN ALLE INTERNATIONALE HANDEL

Welke documenten je nodig hebt voor je zending is sterk afhankelijk van het type goederen. Daarom bepaal je eerst de goederencode waaronder je goederen vallen. Op basis van deze code kan je nagaan welke administratieve vereisten het land van bestemming stelt. Het is immers het land van invoer dat bepaalt welke documenten noodzakelijk zijn bij de invoer van de goederen.

Hoe is een goederencode opgebouwd?

De douane werkt voor alle in- en uitvoeraangiftes wereldwijd met ‘goederencodes’ voor de classificatie van de goederen. Deze codes worden al naargelang het gebruikte classificatiesysteem HS-code, GN-code of TARIC-code genoemd. De eerste zes cijfers van alle codes stemmen overeen. Pas vanaf het zevende cijfer kunnen de getallen verschillen. Vanwaar dit onderscheid? Dit is het gevolg van de verschillende systemen, die onderling,

  • Wereldwijd: het ‘Geharmoniseerde Systeem’. Het systeem dat wereldwijd wordt gebruikt heet vol uit Harmonized Commodity Description and Coding System maar wordt afgekort ook wel Harmonized System (HS) genoemd. In het Nederlands spreekt men van het Geharmoniseerde systeem. Het Harmonized System is een internationaal gestandaardiseerd systeem waarin alle verhandelbare producten geclassificeerd worden met een code van zes cijfers. Het systeem werd ontwikkeld en wordt beheerd door de Wereld Douane Organisatie, een onafhankelijke intergouvernementele organisatie met 180 leden. Omdat bijvoorbeeld ook het Europese Systeem verder bouwt op het Geharmoniseerde Systeem, wordt het vandaag in meer dan 90% van alle wereldhandel gebruikt.
  • Europees: de ‘Gecombineerde Nomenclatuur’. De Europese Unie werkt met de Combined Nomenclature (CN) of de Gecombineerde Nomenclatuur (GN). De Gecombineerde Nomenclatuur is gebaseerd op het wereldwijde Harmonized System van de Wereld Douane Organisatie, waarvan het de eerste zes cijfers overneemt. De Gecombineerde Nomenclatuur is echter uitgebreider. Deze twee extra cijfers zijn voor het nauwkeuriger vastleggen van de invoerrechten en voor statistische doeleinden op Europees niveau.
  • Europees: ‘TARIC’. De Europese Unie gebruikt voor alle invoeraangiftes de TARIC-code, die gebaseerd is op de Gecombineerde Nomenclatuur. TARIC staat voor TARif Intégré Communautaire en voegt nogmaals twee cijfers toe aan de goederencode. In de handel met derde landen gebruikt Europa de 10-delige TARIC-code voor douane en statistische aangiften. Deze 2 extra cijfers (ten opzichte van de Gecombineerde Nomenclatuur) werden toegevoegd om bepaalde maatregelen in te stellen zoals schorsingen, tariefcontingenten, niet tarifaire maatregelen,… Men spreekt daarom ook wel van het gebruikstarief. Noot: in sommige uitzonderlijke gevallen worden nog extra aanvullingen toegevoegd en wordt de goederencode door twee aanvullende codes uitgebreid tot 18 cijfers.
  • Belgisch: de nationale aanvulling op ‘TARIC’. Om maatregelen op nationaal niveau op te nemen wordt het systeem in sommige gevallen nog verder uitgebreid. Elke lidstaat van de Europese Unie heeft de bevoegdheid een vierdelige nationale code toe te voegen aan de TARIC-code. De nationale code omvat, zoals de naam al aangeeft, nationale maatregelen.

‘Transport en Douane, alles voor u uitgeklaard’

Is deze info voor jou niet helemaal duidelijk en wil je nog meer leren over verschillende topics binnen transport en douane? Neem dan zeker deel aan onze workshop "Transport en Douane, alles voor je uitgeklaard" op 24 november. Interesse? Laat het ons weten via internationaal@unizo.be.

Waarvoor staan de cijfers in een goederencode?

In het Geharmoniseerde Systeem worden je goederen op een gestructureerde manier onderverdeeld. De goederencode is hierbij een instrument dat de weg wijst naar alle maatregelen bij de in- en uitvoer van goederen.

Het Geharmoniseerde Systeem is gestructureerd in 21 afdelingen die elk een bepaalde groep goederen omvatten. De meeste afdelingen bestaan uit verschillende hoofdstukken (zie verder). Zo omvat Afdeling I bijvoorbeeld ‘Levende dieren en producten van het dierenrijk’ en afdeling II ‘Producten van het plantenrijk.’ De laatste afdeling XXI omvat ‘Kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen en antiquiteiten.’ Nieuwsgierig naar de andere afdelingen? Een overzicht van alle afdelingen vind je op de startpagina van de Gecombineerde Nomenclatuur van TARBEL.

Indien je klikt op de afdelingen krijg je een verdere onderverdeling in hoofdstukken.

Elke afdeling omvat een aantal hoofdstukken, die doorlopend zijn genummerd, ongeacht de afdeling waaronder ze vallen. Er zijn 99 hoofdstukken. Te veel om hier op te sommen, maar wij geven je graag een paar voorbeelden:

  • Hoofdstuk 1 – 5 (Afdeling I van het HS) omvat ‘Levende dieren en producten van het dierenrijk’.
  • Hoofdstuk 6 – 14 (Afdeling II van het HS) omvat ‘Producten van het plantenrijk’.
  • Hoofdstuk 15 – 27 (Afdelingen III, IV en V van het HS) omvat ‘Vetten en oliën (dierlijke en plantaardige) en dissociatieproducten daarvan; bewerkt spijsvet; was van dierlijke of van plantaardige oorsprong’’.
  • ….
  • Hoofdstuk 98 omvat ‘Complete fabrieksinstallaties.’
  • Hoofdstuk 99 sluit het rijtje af met een aantal bijzondere codes van de gecombineerde nomenclatuur.

Verder worden de goederen onderverdeeld in posten. De posten hebben een code van 4 cijfers en volgen de evolutie van grondstof naar eindproduct. Zo zijn basisproducten en ruwe materialen over het algemeen ingedeeld in de eerste posten van het hoofdstuk. De verdere posten omvatten meer gesofisticeerde artikelen en werken.

Een voorbeeld:

  • 18.01 Cacaobonen, ook indien gebroken, al dan niet gebrand (= grondstof)
  • 18.02 Cacaodoppen, cacaoschillen, cacaovliezen en andere afvallen van cacao (= afval)
  • 18.03 Cacaopasta, ook indien ontvet (= halffabrikaat)
  • 18.04 Cacaoboter, cacaovet en cacao-olie (= halffabrikaat)
  • 18.05 Cacaopoeder, zonder toegevoegde suiker of andere zoetstoffen (= eindproduct)
  • 18.06 Chocolade en andere bereidingen voor menselijke consumptie die cacao bevatten (= eindproduct)

Wanneer wordt welke code nu gebruikt?

Je kent nu de opbouw van de eerste cijfers van een goederencode. Maar wanneer wordt nu welke code gebruikt?

Wereldwijd: de HS-code (zes cijfers)

De onderverdeling van alle goederen in hoofdstukken en posten leidt tot een code van vier cijfers. Je weet ondertussen dat de eerste twee cijfers het hoofdstuk aanduiden en de laatste twee cijfers de post binnen het hoofdstuk aangeven. Deze posten zijn (meestal) nog onderverdeeld met twee verdere cijfers. Deze onderverdeling leidt tot een code van zes cijfers. Deze code volgt het ‘Harmonized System’, dat wordt gebruikt in de wereldhandel, en wordt dus ook HS-code genoemd. Europees: de GN-code (8 cijfers).

Binnen Europa wordt er aan de hand van een zevende en achtste cijfer een verdere opdeling gemaakt. Dit systeem met acht cijfers vormt de Gecombineerde Nomenclatuur (GN). De extra cijfers worden gebruikt om de invoerrechten bij invoer nauwkeuriger vast te leggen en/of voor statistiekdoeleinden.

LET OP!

Onthoud dat de HS-code en de TARIC-code enkel overeenkomen wat betreft de eerste zes cijfers. Als importeur ben je echter wel de eindverantwoordelijke voor het gebruik van de juiste TARIC-code voor jouw goederen. Controleer daarom met zorg ook de laatste cijfers op je aangifte!

Europees: de TARIC-code (10 cijfers)

Het geïntegreerde tarief van de Europese Unie wordt vervolgens aangeduid met het negende en het tiende cijfer en vervolledigt zo de TARIC-code. Aan de hand van deze TARIC-code kan je het Gebruikstarief op- zoeken. Op basis van deze goederencode kan je alle maatregelen bij de in- en uitvoer van je goederen opzoeken, zowel de fiscale als de niet-fiscale. Fiscale maatregelen zijn onder meer invoerrechten. Niet-fiscale maatregelen zijn maatregelen betreffende veiligheid, gezondheid, economie, milieu en landbouw.

In uitzonderlijke gevallen: een TARIC-code van tien cijfers en meer…

Voor bepaalde goederen zijn nog meer maatregelen van toepassing. In deze eerder uitzonderlijke gevallen kunnen nog eens twee aanvullende codes toegevoegd worden aan de TARIC-code. Deze aanvullende codes bestaan dan elk uit vier cijfers of uit een letter en drie cijfers. Deze aanvullende codes worden onder meer gebruikt voor goederen die onderworpen zijn aan antidumpingrechten. Indien antidumpingrechten bijvoorbeeld leveranciers gebonden zijn, kan de leverancier geïdentificeerd worden met de aanvullende codes.

In uitzonderlijke gevallen: de nationale code vult de TARIC-code nog verder aan…

In bepaalde gevallen is ook een aanvullende nationale code mogelijk. Deze bepaalt nationale maatregelen en belastingen, zoals bijvoorbeeld accijnzen en btw. Voor je invoer naar België zijn deze maatregelen op Belgisch niveau van kracht. Zo bepaalt een nationale maatregel bijvoorbeeld dat je bij de invoer van wandelstokken voor slechtzienden in België, slechts 6% btw i.p.v. 21% betaalt. Bij invoer van dergelijke goederen dient de aanvullende nationale code 1000 op de aangifte te worden vermeld.

Enkele wettelijke indelingsregels van je goederen

Om een uniforme toepassing van de indeling van goederen in de ‘Gecombineerde Nomenclatuur’ te verzekeren zijn er wettelijke indelingsregels van kracht.

Daarnaast zijn per hoofdstuk aanvullende aantekeningen opgesteld die wettelijk bepalend zijn. We geven je bij wijze van illustratie een aantal sprekende voorbeelden mee.

  • Het ‘wezenlijke karakter’ van een product is bepalend voor de post.
  • Etuis, foedralen en koffers die speciaal gevormd of ingericht zijn voor het opbergen van een bepaald artikel (of van een stel of assortiment van artikelen), die geschikt zijn voor herhaald gebruik en die aangeboden worden met de artikelen waarvoor ze bestemd zijn, worden ingedeeld onder dezelfde post als die artikelen.
  • De post met de meest specifieke omschrijving heeft voorrang op posten met een meer algemene strekking.

  • Per hoofdstuk zijn er inleidende ‘aantekeningen’ geschreven. Deze geven meer gedetailleerde instructies over de indelingsregels van het hoofdstuk. Deze aantekeningen zijn wettelijk bepalen.

  • Indien indeling aan de hand van andere wettelijke bepalingen niet mogelijk is en er verschillende posten in aanmerking komen, dan wordt de post toegepast die in volgorde van nummering het laatst is geplaatst.TARBEL, de website van de Belgische Douane en Accijnzen of op de website van de Europese Unie. Je kan beide sites raadplegen. Enkel indien je wenst na te gaan of je producten ook vallen onder een nationale aanvulling op de TARIC-code kijk je best op TARBEL. Je kunt ook de online tool International Shipping Assist op de website van FedEx raadplegen. Vul de gegevens in van je goederen en ontvang je geharmoniseerde systeemcode (HS) met behulp van deze intuïtieve oplossing.

Optie 1: Opzoeking op de website van de Belgische overheid: TARBEL

Je hebt nu twee mogelijkheden:

  1. Elke afdeling bestaat uit een aantal hoofdstukken met betrekking tot gelijkaardige producten, bv. Afdeling I – (Hoofdstukken 01 …05) – Levende dieren en producten van het plantenrijk. Je werkt via de lijst van hoofdstukken en klikt op het mapje voor het hoofdstuk van jouw keuze om stap voor stap verder te browsen.
  2. Je werkt via de zoekmodule en geeft de omschrijving van jouw goederen in het vakje ‘tekst’. Dan klik je op ZOEKEN.

Om je zoektocht eenvoudiger te maken geven wij je enkele handige tips:

  • Probeer voor de omschrijving van je goederen zeker ook het meervoud. Vaak levert dit meer resultaat op. Schrijf bijvoorbeeld ‘alarmtoestellen’ in plaats van ‘alarmtoestel’.

  • Indien je zoekt met een term die onderdeel kan zijn van een andere term, krijg je bij de resultaten meerdere resultaten te zien. Je zal dan zelf nog verder moeten kijken welke code van toepassing kan zijn. Je zoekt bijvoorbeeld met de term ‘brood’, dan geeft de resultatenlijst ook termen weer die het woord ‘brood’ bevatten, zoals bv. broodmachine.

  • Het is mogelijk dat de goederen in de Nomenclatuur niet altijd omschreven worden met de benaming die je commercieel gebruikt. Zo zal je met de term ‘vrachtwagen’ geen zoekresultaten krijgen omdat een vrachtwagen in de nomenclatuur wordt omschreven als ‘automobiel voor goederenvervoer’.

Optie 2: Opzoeking op de website van de Europese Unie

  • Je zorgt dat het tabblad ‘Maatregelen’ actief is door op deze tab te klikken.
  • Je klikt op de woorden [Nomenclatuur bladeren] rechts boven het linkse witte vakje. Je krijgt nu onder het blauwe vak de verschillende afdelingen.

  • Je klikt op de afdeling van je keuze om stap per stap verder te browsen.

WAAROM DE JUISTE GOEDERENCODE ZO BELANGRIJK IS…

Het kan gebeuren, bewust of onbewust, dat je goederen onder een code ingedeeld worden waarvoor er lagere invoerrechten verschuldigd zijn. Maar let hiermee op! Bij gebruik van een foutieve code kan de douane tot drie jaar na datum en met terugwerkende kracht achterstallige invoerrechten opvragen. Indien je jouw goederen in grote hoeveelheden importeert, kunnen de bedragen snel hoog oplopen.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een bedrijf importeert tweewielige kinderfietsen uit China. De waarde van de zending bedraagt 100.000 euro. Het bedrijf geeft aan de expediteur de opdracht om de zending aan te geven onder TARIC-code 9503001000, als zijnde speelgoed. Deze post is vrij van rechten bij invoer. De te betalen rechten bij invoer bedragen 0 euro. Het bedrijf berekent zijn verkoopprijs op basis van deze kosten.

Enige tijd later stelt de verificateur der Douane en Accijnzen vast dat deze kinderfietsen moeten ingedeeld worden onder post 8712003090. Hij baseert zich hier- voor op aantekening 1,o) op hoofdstuk 95 van het douanetarief dat tweewielige kinderfietsen inderdaad uitsluit van hoofdstuk 95.

Bijgevolg waren er 14% rechten bij invoer en 48,5% antidumpingrechten verschuldigd op het moment van de invoer van de kinderfietsen. Concreet betekent dit dat de douane 14.000 euro rechten bij invoer en 48.500 euro antidumpingrechten zal navorderen. Bovenop het totale bedrag van 62.500 euro, is de foutieve aangifte een fiscale overtreding waardoor er ook een boete zal worden opgelegd.

JE RAAKT ER NIET WIJS UIT OF WILT GRAAG ZEKERHEID? VRAAG EEN BTI AAN…

Veel ondernemers wagen zich niet aan het vaststellen van de juiste code van meer complexe producten. Ge zien het risico op een foutieve code groot kan zijn, is dit vaak een verstandige houding. Voor de indeling van complexere producten is een gedegen kennis van zo wel indelingsregels, product, technische specificaties en het gebruik van het product noodzakelijk. Aarzel daarom niet om je te laten bijstaan door specialisten bij het bepalen van de goederencode in geval van meer complexe producten. Je expediteur, je transportbedrijf of de douane kan je mee op weg helpen. Je kan ook een beroep doen op UNIZO Internationaal via de UNIZO Ondernemerslijn (02 21 22 678).

Indien je absolute zekerheid wenst is er nog een andere optie. Je kan een BTI (Bindende Tarief Inlichting) aanvragen, die geldig is binnen de Europese Unie. De douane bepaalt op jouw vraag en op basis van de informatie die je aanlevert onder welke code de goederen moeten worden ingedeeld. Let wel, zoals de naam het al zegt, de BTI is bindend. Met andere woorden, als het resultaat van je vraag een tariefcode is, waarvoor hogere invoerrechten zijn vastgelegd, zal het product steeds met die code moeten worden ingevoerd. Indien je een BTI aanvraagt, kan je dus best uitzoeken in welke code de goederen volgens jou moeten worden ingedeeld en je argumenten en motivatie meegeven.

Afgegeven BTI’s blijven over het algemeen 6 jaar geldig en dit tot het einde van de geldigheidsduur van de BTI. Sinds 1 oktober 2019 zijn alle BTI-gerelateerde processen elektronisch en moeten marktdeelnemers alle nieuwe toepassingen elektronisch invoeren. Zie 'Apply for a BTI decision' voor meer informatie. De Cel BTI streeft ernaar om alle BTI aanvragen binnen een termijn van 120 dagen (volgend op de datum van de ontvangstmelding van de aanvraag) te verwerken. Indien deze termijn niet kan worden nageleefd, brengen zij jou, de aanvrager, hiervan op de hoogte.

Op de website van de FOD Financiën vind je meer informatie over de BTI.

‘Transport en Douane, alles voor u uitgeklaard’

Wil je nog meer leren over verschillende topics binnen transport en douane? Neem dan zeker deel aan onze workshop "Transport en Douane, alles voor je uitgeklaard" op 24 november. Interesse? Laat het ons weten via internationaal@unizo.be.

TIP

Alle BTI’s, die binnen Europa werden uitgegeven, zijn te raadplegen in een databank van de Europese Commissie. Neem er zeker een kijkje! Voor veel producten bestaat er immers al een BTI.

Exclusief

Meer informatie over exportdocumenten kan je terugvinden in ons handig e-book "Snel op weg naar het juiste exportdocument".

Meer over: Internationaal, Export, Import

Op zoek naar meer ondernemersinfo?

Voor andere nuttige ondernemersinfo
raadpleeg hier het UNIZO Kennisnet:
geef je zoekterm in of zoek per thema
of trefwoord in onze databank.

Of contacteer UNIZO Ondernemerslijn voor
een persoonlijk eerstelijns advies of een
nuttig contact.

Ons adviesteam staat voor je klaar!