Startevent 2025: Dit was de toespraak van Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Drie actiepunten voor meer ondernemerskracht

Als nieuwe kapitein van UNIZO schuif ik dan ook graag 3 grote actiepunten naar voor die de ondernemerskracht moeten boosten:

1. Van beleid naar voelbare resultaten

Twee jaar geleden presenteerde mijn voorganger Danny met veel bezieling UNIZO’s memorandum ‘Krachtwerk’, het magnum opus van onze studiedienst. Vele punten werden opgepikt door beleidsmakers en staan inmiddels op de politieke agenda of werden al goedgekeurd, waaronder loonlastenverlaging, de ondernemersaftrek voor eenmanszaken, een meer activerend werkloosheidsbeleid, een flexibeler arbeidsrecht - via onder andere een gunstig overurenregime, de uitbreiding van studentenarbeid, de uitbreiding van flexijobs naar alle sectoren, flexibelere uurroosters, een beperking van de maximale opzegtermijn tot één jaar, de herinvoering van de proefperiode -, maar ook

van snellere en meer rechtszekere vergunningen en sterkere handelskernen. Goed nieuws! Deze maatregelen moeten nu tastbaar worden voor onze ondernemers.

2. Minder administratie, meer ondernemen

Ondernemers worden vandaag geconfronteerd met een wirwar aan regels, rapportages, administratie en strenge controles. Administratieve rompslomp is één van hun grootste ergernissen. Ondanks goede voornemens en initiatieven op alle niveaus blijft het voorlopig nog te veel bij oplijstingen zonder voelbare impact op het terrein en komt er in bepaalde domeinen nog complexiteit bij.

Samen met zijn sectorfederaties heeft UNIZO meer dan 150 voorstellen ingediend om dit te verbeteren. We verwachten ook resultaat. In tijden van krappe begroting is dit dé manier om onze concurrentiekracht en ondernemerszin te versterken. Veranderingen vragen tijd, dat begrijpen we. Maar volgend jaar wil ik hier graag concrete vooruitgang kunnen melden: voelbare tijds- en kostenbesparing en meer rechtszekerheid voor onze ondernemers. Geen status quo maar een échte daling!

3. Ondernemerschap stimuleren en beschermen

Maak ondernemen voor onze kmo’s gemakkelijker, bijvoorbeeld door een betere toegang tot overheidsopdrachten - jaarlijks goed voor zo’n 85 miljard euro - waarvan té weinig bij hen terechtkomt. We zijn op dat vlak bijna de slechtste leerling van de Europese klas. Daarnaast moeten we hen beschermen tegen oneerlijke concurrentie vanuit buitenlandse e-commerce platformen, die onze Europese en lokale markt ontwrichten.

Transities vragen aanpassingen en investeringen, waarvoor zelfstandige ondernemers niet altijd de marges, reserves of mankracht hebben. Denk aan de verplichte e-facturatie vanaf 2026, een ingrijpende verandering voor elke zelfstandige en kmo, waarbij België - vnl. om begrotingsdoeleinden - 4 jaar sneller gaat dan wat Europa vraagt. Als UNIZO begeleiden we zoveel als mogelijk, maar we verwachten dat de overheid de komende maanden extra inzet op sensibilisering, begeleiding en ondersteuning, zowel in de aanloop naar als na de inwerkingtreding van de verplichting.

Grote werven voor de toekomst

Het realiseren van deze actiepunten moet de inzet zijn van dit nieuw politiek werkjaar. Niet alleen werven opzetten, maar ze ook afwerken. Dit moet resulteren in een daadkrachtig beleid voor groei, welvaart en jobs die ook ingevuld worden.

Minister Simonet neemt initiatief met een heus kmo-plan, dat mee inzet op een sterk sociaal statuut, een betere concurrentiepositie en administratieve vereenvoudiging.

De interfederale werkzaamheden rond een nieuw industrieel beleid focussen op competitiviteit, energie, administratieve lasten en het beschermen van onze economische belangen in binnen- en buitenland. Gezien ons land 40.000 productie-

kmo’s telt, moet “Think small first!” ook hier het uitgangspunt zijn. We zitten graag mee aan het stuur om hierover te waken.

De pensioenhervorming beoogt een eerlijker systeem voor alle beroepsgroepen, waarbij de link tussen werken en pensioen versterkt wordt. Vandaag bestaat de pensioenberekening bij werknemers voor bijna een derde uit gelijkgestelde - dus niet-gewerkte - periodes. Bij zelfstandigen amper 4%! Zij verdienen een sterke sociale bescherming, ook op andere vlakken: betere bescherming bij arbeidsongeschiktheid, een volwaardig preventiebeleid en sociale rechten voor zelfstandigen in bijberoep in ruil voor een minimumbijdrage.

In de arbeidsmarkthervormingen is de beperking van de werkloosheid in de tijd een belangrijke stap vooruit. Maar besparingen op werk en economie in Vlaanderen en plannen om de lijst van knelpuntberoepen in te perken raken onze kmo’s recht hard, wat we ook samen met 20 aangesloten federaties schreven in een open brief aan de minister van Werk.

Energie blijft een zorgpunt. Het Vlaamse Energie- en Klimaatplan moet snel concreet worden. De energietaxshift mag geen extra handicap betekenen voor kmo’s. Het regeerakkoord voorziet lagere nettarieven voor grote energie-intensieve bedrijven. Dit moet ook voor onze kmo’s gelden, zo niet vallen zij tussen hamer en aambeeld.

We erkennen dat de komende begrotingsbesprekingen een enorme uitdaging zijn, wil men de Europese 3%-norm halen. Maar maak onze ondernemers niet het doelwit van nieuwe maatregelen! Ondernemers zijn trekpaarden, geen melkkoeien! Zij dragen al meer dan hun deel bij, ook in uitvoering het regeerakkoord: meerwaardebelasting, solidariteitsbijdrage op het aanvullend pensioen van zelfstandigen, verhoging van de maaltijdcheques, behoud van de automatische loonindexering en verplicht aanvullend pensioen voor elke werknemer tegen 2035, zijn maar enkele voorbeelden. Zet de hervormingsagenda verder, verminder het overheidsbeslag en stimuleer ondernemerschap: dat zorgt voor groei en werkgelegenheid, en dus minder uitgaven en meer inkomsten voor de begroting.

Samenwerken in sociaal overleg en met UNIZO

Nu, wie huiswerk uitdeelt, moet het zijne ook zelf maken. We zijn als sociale partner en interprofessionele organisatie actief in topoverlegfora zoals Groep van Tien, de SERV, de HRZKMO, VESOC en Brupartners. En Europees via SMEUnited en Vleva.

Er ligt veel werk op de plank in het sociaal overleg. Het federaal regeerakkoord geeft meer dan 40 opdrachten aan de sociale partners, zoals de herziening van de automatische loonindexering en de loonnorm, en de evaluatie van stakingsrecht in het Herenakkoord. Op Vlaams niveau zijn we betrokken in de voorbereiding en uitvoering van het Vlaamse arbeidsmarktbeleid en het sluiten van werkgelegenheidsakkoorden. Brussel heeft dringend nood aan een regering, zodat ondernemers kunnen beginnen

bouwen op stabiliteit en vertrouwen. We hebben ook daarvoor ons huiswerk gemaakt: er ligt een concreet voorstel van regeerakkoord klaar dat kan dienen als leidraad voor een ondernemend Brussel.

Het sociaal overleg moet een hefboom voor oplossingen zijn: geen slogans, maar de moed hebben om samen de échte uitdagingen aan te pakken en te zoeken naar concrete antwoorden, aan tafel welteverstaan en niet op straat! Ik kijk uit naar constructieve besprekingen waarbij aantonen dat we wel akkoorden kunnen sluiten over belangrijke dossiers. Onze rol kunnen we als sociale partners alleen claimen als we hem opnemen en invullen.

Maximale samenwerking met andere ondernemersorganisaties is evenzeer essentieel. Laten we onze ondernemerskrachten bundelen, ten dienste van groei en ondernemerschap.

Wat kan u van ons verwachten? UNIZO telt 110.000 leden, meer dan 100 sectoren en 217 lokale verenigingen, en werkt samen met partners als Liantis, KBC en VLAIO. 2.200 ondernemers zijn actief in onze werking betrokken. Dankzij deze brede basis kunnen we zelfstandige ondernemers krachtig verdedigen, versterken en verenigen. Ik dank iedereen die daaraan bijdraagt voor de inzet en het engagement. Dank ook aan mijn voorgangers, die UNIZO hebben gemaakt tot wat het nu is. Op die stevige fundamenten bouw ik verder om samen met jullie UNIZO nog krachtiger, zichtbaarder en wendbaarder te maken, ten dienste van onze ondernemers, wiens stem we nog luider willen laten klinken.