Ik schrijf in deze rubriek meestal over ons lobbywerk. Over recente onderzoeken, resultaten of bevindingen van UNIZO. Maar naast onze taak als vertegenwoordiger en lobbyist hebben we binnen ons ‘verdedigen’-luik nog een andere belangrijke functie: die van sociale partner en onderhandelaar. Met ons zitje in de Groep van Tien, het hoogste overlegorgaan waarin vakbonden en werkgeversorganisaties onderhandelen op federaal niveau, schuift UNIZO mee aan de tafel waar beslissingen genomen worden die jouw dagelijkse realiteit en jouw toekomst als ondernemer rechtstreeks bepalen. Een belangrijke taak die ik niet genoeg in de verf kan zetten. Zeker nu we gisteren een groot succes boekten, want als sociale partners bereikten we een akkoord over een alternatief voor de “centenindex” van de regering. Een krachttoer die qua impact niet onderschat kan worden.

De centenindex is waarschijnlijk geen onderwerp waar je spontaan warm van wordt. Het is een goedbedoelde maatregel waarbij een gedeeltelijke indexsprong – d.i. het niet volledig toepassen van de automatische loonindexering - wordt toegepast voor werknemers met een brutoloon vanaf 4.000 euro/maand. Wat de werkgever daarbij als loonkost uitspaart, mag hij voor de helft zelf behouden, de andere helft moet hij doorstorten aan de RSZ. Alleen is de maatregel, zoals hij momenteel is uitgewerkt, heel complex en dreigt hij op termijn te resulteren in een loonkostenverhoging in plaats van -verlaging voor werkgevers. Dat kan niet de bedoeling zijn. Daarop hebben we ook sterk gereageerd.

In het akkoord van de sociale partners bieden we een goed en structureel alternatief met een veel positievere impact dan de centenindex. Dit akkoord is dan ook van groot belang. Als werkgever weet je hoe moeilijk het is om vooruit te kijken wanneer kosten plots beginnen stijgen, wanneer externe schokken zoals het conflict in het Midden-Oosten zich vertalen in hogere energiekosten en vervolgens via de loonindexering in hogere loonkosten en wanneer je die stijgingen niet of onvoldoende krijgt doorgerekend in jouw prijzen. Dan komen marges en reserves onder druk en word je eventueel gedwongen om investeringen uit te stellen. Een stop op groei, innovatie of duurzaamheid.

Ons akkoord biedt een antwoord op dat probleem. Heel concreet hebben we beslist om de manier waarop energieprijzen doorwerken in de loonindexering te corrigeren en beperken. Vandaag vertalen plotse energieprijsstijgingen zich bijna onmiddellijk in abrupte en absurde sprongen in de loonkosten, zoals we meemaakten met de energiecrisis door de oorlog in Oekraïne in 2022 en 2023. In de maatregelen die we voorstellen, wordt de evolutie van die energieprijzen gemiddeld berekend over twaalf maanden, zodat pieken worden afgevlakt en minder hard doorwegen. Daarnaast kijken we niet langer alleen naar de - vaak duurdere - nieuwe energiecontracten, maar ook naar lopende contracten waarvoor vaak nog lagere tarieven gelden. Zo sluit de indexberekening beter aan bij de realiteit en stijgt hij minder snel dan vandaag het geval is. Kortom, we maken de index minder grillig door energieprijzen te spreiden in de tijd en ze realistischer te berekenen. Zo wordt de index stabieler en voorspelbaarder, beperken we de impact van energieschokken en krijg jij als ondernemer opnieuw meer grip op je (loon)kosten, nu en in de toekomst. Zo komen we van een complexe, tijdelijke maatregel alleen voor hogere lonen, ten dienste van vnl. grotere bedrijven, nu tot twee betekenisvolle, structurele ingrepen die voor onze kmo’s een reële impact hebben. 

Zolang dit akkoord niet wordt omgezet in concrete beslissingen, verandert er echter nog niets. Wanneer werkgevers en werknemers samen tot een gedragen oplossing komen in een zo gevoelige materie als de index, rekenen we erop dat de regering dit akkoord naar waarde schat, ons signaal ernstig neemt en onze oproep om dit snel uit te voeren ter harte neemt.

Sociaal overleg is belangrijk en sociale partners hebben expertise en terreinkennis. Het is een forum waar evenwicht wordt gezocht tussen wat werknemers nodig hebben en wat jij als werkgever en ondernemer aankunt. Waar wordt vermeden dat maatregelen doorschieten in een richting die op het terrein onwerkbaar wordt. Waar niet alleen principes worden verdedigd, maar ook gedragen oplossingen worden aangereikt die standhouden. 

UNIZO verdedigt daar jouw stem, en dat doen we met veel inzet en engagement. En als sociaal overleg werkt, leidt het tot succes. Met dit akkoord als mooie, recente voorbeeld.

Bart Buysse

Nuttig voor jou