UNIZO is een huis met vele kamertjes. We doen niet alleen veel voor zelfstandige ondernemers, we vertegenwoordigen ook veel ondernemers. We tellen meer dan 110.000 leden, verspreid over meer dan 100 sectoren, van kmo’s tot zelfstandigen, freelancers en … vrije beroepers. Over die laatste categorie wil ik het graag hebben in deze 'Bart Bespreekt'. Binnen UNIZO heet één van die kamers: de Federatie Vrije Beroepen (FVB). Zij vertegenwoordigen een niet te onderschatten groep ondernemers, zowel qua belang als omvang.

We staan er misschien niet altijd bij stil, maar een vrije beroeper is een notaris die iemands verkoop, schenking of laatste wil op papier zet, een advocaat die je zaak behartigt, een arts die zich haast naar een dringende medische oproep of een architect die je droomhuis ontwerpt. Het is je accountant, vastgoedmakelaar of apotheker om de hoek. Maar evengoed je vroedvrouw, kinesitherapeut of diëtist. Op alle belangrijke momenten steun je op een vrije beroeper. Zij zijn dan vaak jouw vertrouwenspersoon, steun en toeverlaat.

Vrije beroepers zijn uitgegroeid tot een dragende pijler van onze economie en samenleving, met meer dan 430.000 ondernemers die samen een indrukwekkende werkgelegenheid creëren en een cruciale maatschappelijke rol opnemen. Dat steeds meer (jonge) mensen ervoor kiezen om een vrij beroep uit te oefenen, komt door die sterke drive naar autonomie, verantwoordelijkheid en maatschappelijke relevantie. En dat moeten we koesteren.

Die vaststelling schijnt ook door in de cijfers. In haar recentste jaarverslag wijst de Nationale Bank erop dat de dienstensector in 2025 de drijvende kracht was achter de economische groei in België, met een stijging van de toegevoegde waarde met 1%. Die groei werd in belangrijke mate gedragen door de vrije beroepen. Ook op vlak van werkgelegenheid spelen zij een sleutelrol: meer dan twee derde van alle nieuwe jobs in 2025 waren zelfstandige banen, vooral binnen de vrije beroepen.

Toch botst de groep steeds vaker op obstakels die hun ondernemerschap afremmen. De stemmen die ik hoor op het terrein spreken vaker en vaker over verstikkende complexiteit. Toenemende overheidsinmenging, regeldruk, digitalisering, AI, druk op het zelfstandigenstatuut of kritiek op de managementvennootschappen en een nijpend personeelstekort zetten het vrij beroep onder spanning. En dat is absoluut niet wenselijk. We leunen als maatschappij en mede-ondernemers op de expertise van deze mensen. Laten we hen dan ook vooral de ruimte laten om die rol te vervullen, vanuit hun eigenheid en deontologie. Zonder dat ze daarbij vastlopen in regels en verplichtingen die hun belangrijke kernopdracht ondergraven.

Daar ligt precies de opdracht van de Federatie Vrije Beroepen binnen UNIZO. Als koepel van 65.000 vrije beroepers en 24 beroepsorganisaties heeft zij de verantwoordelijkheid om die stem te bundelen en scherp te stellen, maar ook om richting te geven. En dat doet ze! Door nabij te zijn, te luisteren, te verbinden en duidelijk te maken aan beleidsmakers waar de prioriteiten liggen. Door hun kennis over ondernemerschap te versterken, starters of stagiairs te ondersteunen, opleidingen te organiseren, en door nadrukkelijk in te zetten op mentale veerkracht.  

Als vrije beroepers vastlopen, vertraagt onze samenleving mee. Als zij ruimte krijgen, groeit de samenleving mee. Zo simpel is het. Dat moeten we blijven zien, bewaken en versterken met een sterke werking voor vrije beroepers. Een federatie binnen UNIZO van, voor en door vrije beroepers. Want van alle zelfstandigen, oefent liefst één op drie een vrij beroep uit.  Eén van mijn voorgangers, Kris Peeters, zei ooit dat ze het best bewaarde economische geheim zijn van ons land. Vanuit UNIZO en FVB kunnen we dit alleen maar beamen.

Nuttig voor jou