Toegang tot je zaak

Er zijn verschillende types verkoopsweigering:

• De leveringsweigering van een leverancier met wie er een contract (mét levering) gesloten is (verkoopovereenkomst);
• De verkoopsweigering van een leverancier met wie er een contract afgesloten is om te verkopen, onder meer in het geval van een kaderovereenkomst, waarin de leverancier er zich toe verbindt voor een bepaalde of onbepaalde tijd producten aan zijn contractspartij te verkopen;
• De verkoopsweigering in de eigenlijke zin van het woord, waar een leverancier weigert een afnemer, die om levering verzoekt, te bevoorraden en waar er tussen partijen wel een zakelijke relatie bestaat, maar geen overeenkomst werd afgesloten;
• De verkoopsweigering aan een persoon waar geen enkel zakelijke relatie mee bestaat; 

In de eerste twee gevallen is de leverings- of verkoopsweigering niet toegelaten.

Er is immers een contract afgesloten. De leverancier die weigert te leveren maakt zich schuldig aan contractuele wanprestatie waarvoor de leverancier in gebreke gesteld kan worden en tegen wie een vordering kan worden ingesteld (op grond van contractuele wanprestatie).

Deze weigering kan contractueel onverantwoord zijn. Dit zal het geval zijn wanneer contractueel aanvaarde leveringen zonder motief worden stopgezet. In het kader hiervan dienen de overeenkomst en de algemene voorwaarden die tussen partijen overeengekomen waren, zorgvuldig geanalyseerd te worden.

In het derde geval speelt het principe van de contractsvrijheid, maar niet onbeperkt...

Met betrekking tot verkoopsweigering in de eigenlijke zin van het woord speelt het principe van de contractvrijheid dat tevens het recht inhoudt om zich te onthouden van het sluiten van contracten.  Verkoopsweigering  in de eigenlijke zin van het woord is dan ook principieel toegelaten en druist slechts in tegen de eerlijke handelsgebruiken wanneer de weigerende handelaar geen redelijk belang kan doen gelden of wanneer er een te grote onevenredigheid bestaat tussen het belang dat door de weigering ernstig zou worden geschaad, en verder wanneer de weigering verboden wordt door een specifieke bepaling of zij tot doel of strekking heeft een door de wet verboden afspraak te handhaven of een uiting is van misbruik van machtspositie.

De bewijslast dat verkoopsweigering een daad strijdig met de eerlijke handelsgebruiken uitmaakt rust op de eisende partij.

In het vierder geval is verkoopsweigering ook toegestaan, maar onder voorwaarden:  

U bepaalt immers in principe zelf aan wie u wel of niet verkoopt. U mag dus klanten weigeren, maar u moet er daarbij steeds op letten:

• dat die weigering niet op discriminerende gronden steunt (ras, geslacht, leeftijd, ...)
• dat de weigering niet in strijd is met het mededingingsrecht 
• dat er geen sprake is van rechtsmisbruik (dat zou het geval zijn wanneer u geen enkel belang hebt bij de weigering, maar toch weigert met het enkele doel de andere persoon te schaden). 

Regelmatig vragen bezoekers van of ze de WC mogen gebruiken. Als jouw zaak in een drukke winkelstraat ligt en veel bezoekers over de vloer krijgt, kan het soms echter zijn dat je bijna 'WC-madame' staat te spelen... Maar mag je klanten de toegang tot het toilet weigeren?

Dat mag, al spelen de concrete omstandigheden een rol. In de eerste plaats ben je als winkelier enkel verplicht een toilet te voorzien voor uw personeel, niet voor uw klanten.

Als dat toilet zich in een afgescheiden privé-ruimte bevindt, die niet toegankelijk is voor publiek, dan kan er geen twijfel bestaan. Je beslist als winkelier volledig zelf wat je met jouw toilet doet.

Bevindt de WC zich op een plaats waar klanten wel kunnen komen, dan mag een klant ervan uitgaan dat u als winkelier ook de WC openstelt voor het grote publiek, net zoals hij dat doet met de overige winkelruimte. Je kan als winkelier uiteraard wel voorwaarden koppelen aan het gebruik van de WC, bijvoorbeeld enkel voor klanten, tegen betaling, …

Ook al hoef je dus niet zomaar iedereen tot jouw toilet toe te laten, toch kan het soms vanuit commercieel oogpunt wel nodig zijn je soepel op te stellen.

Bezoekers met een "plaspas" die medische redenen hebben (Crohn-patiënten, …) hebben wel steeds recht om het toilet te gebruiken. Zij kunnen de pas aanvragen via verschillende kanalen (bv via CCV, Stoma Vlaanderen, de MS-liga, ... . 

Merk ook op dat voor horecazaken wél een verplichting geldt om een klantentoilet te voorzien. 

Voor wat betreft de reglementering omtrent huisdieren op de werkvloer en in de ondernemingen, zijn verschillende wetgevingen van toepassing, waaronder:

Het welzijn van de werknemers op het werk  en de reglementering ivm de levensmiddelenhygiëne

1. Welzijn van de werknemers op het werk.

In deze wetgeving, die enkel van toepassing is op werknemers, komt de aanwezigheid van huisdieren op het werk niet aan bod. Als werkgever bepaal je dus zelf of huisdieren zijn toegestaan of niet. Daarbij moet je wel altijd het welzijn van alle werknemers in acht nemen. Dat wil zeggen dat de eventuele aanwezigheid van een huisdier moet worden meegenomen in de risicoanalyses van werkplekken, functies en taken van de betrokken werknemers. Werknemers kunnen immers allergisch of bang zijn voor dieren. De risicoanalyse moet daarom alle gezondheids- en veiligheidsrisico's in overweging nemen. Als uit de risicoanalyse blijkt dat preventieve maatregelen nodig zijn, ben je als werkgever verplicht deze te treffen.

Onze tip: Wil je een hond toelaten op de werkvloer? Bespreek dit dan altijd met je werknemers en stel samen duidelijke regels op.

2. Voedselhygiëne

Huisdieren kunnen een bron van besmetting zijn en zijn daarom in de meeste ruimtes waar met voedsel wordt gewerkt niet toegestaan.

In winkels waar voedsel wordt verkocht, zijn honden niet toegestaan, behalve geleidehonden. Ook in apotheken, waar vaak voedingssupplementen worden verkocht, gelden dezelfde regels als in andere winkels.

In restaurants of zaken waar eten geconsumeerd wordt, zijn honden in principe wel toegelaten zolang ze niet komen in de ruimtes waar het eten bereid of opgeslagen wordt. De eigenaar kan er wel voor kiezen om honden te toegang te verbieden.

Huisdieren mogen niet op plaatsen komen waar levensmiddelen worden bewerkt, gehanteerd of opgeslagen. Dit verbod geldt niet :

• voor huisdieren die worden binnengebracht in ruimten of delen van ruimten die uitsluitend worden gebruikt voor het verbruiken van levensmiddelen, op voorwaarde dat de dieren geenszins een gevaar voor verontreiniging inhouden;
• voor afgerichte of af te richten honden die visueel en anders motorisch gehandicapte personen in hun beweging verplaatsing begeleiden, alleen in ruimten waar levensmiddelen in de handel worden gebracht. De africhter moet een desbetreffend attest kunnen voorleggen.

3. Lokale regels

Naast deze algemene regels kunnen er ook lokale regels zijn die de toegang van huisdieren beperken op bepaalde openbare plaatsen. Denk bijvoorbeeld aan stranden of parken.

Belangrijk: Het weigeren van de toegang aan een persoon met een geleidehond kan gezien worden als een daad van discriminatie.

Meer info: www.provikmo.be

Verschillende klanten nemen hun hond mee naar uw voedingswinkel. Omdat dit nogal onhygiënisch is en kan storen voor andere klanten, wil je liever niet dat de dieren binnenkomen. Maar hoe kan je die huisdieren weren zonder jouw trouwe klanten voor het hoofd te stoten?

De wetgeving is inderdaad heel duidelijk over huisdieren in voedingswinkels: zowel honden als katten zijn er verboden, tenzij je aan uw winkel een verbruikszaal zou hebben (tearoom, taverne,…) want daar mag het wel. Uitzondering op de regel is de assistentiehond.

Indien je omwille van de “klantvriendelijkheid”  je niet aan deze regels houdt, riskeer je vervolging door de milieu-inspectie. Wijs jouw klanten vriendelijk op het verbod, zeg dat de controles streng zijn en dat je dus grote risico’s neemt. Verduidelijk verder dat deze hygiënemaatregel ook in hun eigen gezondheidsbelang is. Voorzie net buiten de winkel een zo comfortabel mogelijk wachtplekje voor de huisdieren (met ringen om hun leiband aan vast te maken, een drinkbakje tijdens de zomer,…).

Meer info bij het Federaal Voedselagentschap, www.favv.be

Een assistentiehond is niet zomaar een hond, zij zijn als het ware de ‘ogen’ en zintuigen van de klant. Bovendien worden deze honden zorgvuldig geselecteerd op hun karakter en krijgen zij pas een attest op voorwaarde dat zij slagen in een veeleisende training. Hierdoor zijn er zo goed als geen veiligheids- of hygiënerisico’s. 

Om deze redenen bestaat er specifieke wetgeving die de weigering om assistentiehonden in een zaak toe te laten strafbaar stelt. De politie kan een proces-verbaal opstellen. De handelaar mag het attest opvragen, maar mag geen supplement aanrekenen. Handelaars kunnen op de meeste stedelijke milieudiensten een sticker afhalen waarmee ze aangeven dat een assistentiehond wél in hun zaak welkom is.     

Wetgeving: Vlaams decreet van 20 maart 2009 houdende de toegankelijkheid van publieke plaatsen voor personen met een assistentiehond.

In principe bepaal je zelf met welke klanten je zaken wilt doen, en wie je dus tot jouw zaak toelaat. Je mag dus ook personen weigeren, op voorwaarde dat die weigering geen schending uitmaakt van anti-discriminatiegronden zoals racisme, geloof, seksuele geaardheid e.a.

Daarnaast mag je natuurlijk ook geen wettelijke bepalingen schenden, zoals bv. voorzien in de consumentenwetgeving. Als je bv. zou weigeren een bepaald product te tonen of te leveren met als enig doel een ander product te verkopen aan de consument dan zou je de wet schenden. En indien je de enige speler zou zijn op de markt voor wat betreft dit product dan kan je niet weigeren te verkopen.